TCAS maakt veiliger, maar is in Europa niet verplicht

De meeste grote passagiersvliegtuigen beschikken sinds enkele jaren over het zogeheten Traffic Alert and Collision Avoidance System (TCAS), een computersysteem dat piloten op het laatste moment waarschuwt als menselijke fouten dreigen te leiden tot een botsing in de lucht.

Alleen in de Verenigde Staten is die uitrusting verplicht, maar de meeste grote vliegtuigen van Europese maatschappijen beschikken er ook over. Alle grote passagiersvliegtuigen voor intercontinentale bestemmingen van de KLM zoals de Boeing 747 en de Boeing 767, zijn met TCAS uitgerust. Volgens een woordvoerder van de KLM is het TCAS, dat rond de 200.000 gulden kost, met het steeds drukker wordende luchtverkeer een “wezenlijke bijdrage” aan de veiligheid.

Het systeem registreert bij een koersverandering de positie van het vliegtuig ten opzichte van andere vliegtuigen in de buurt. Een vliegtuig dat door het TCAS wordt geregistreerd binnen een horizontale afstand van zes zeemijlen of een verticale afstand van 0,4 kilometer, verschijnt op het beeldscherm van de piloot als een witte diamant met een hol midden.

Naarmate het vliegtuig dichterbij komt, wordt het midden van de diamant ingekleurd. Als het signaal in een gele cirkel verandert, betekent dit dat in 35 tot 45 seconden een botsing wordt verwacht en volgt de waarschuwing 'traffic, traffic'.

Bij het nieuwere TCAS-2 systeem volgen als een zogeheten 'conflicting course' dreigt, ook instructies over hoe de koers bij te stellen. TCAS-2 beschikt over communicatieapparatuur waarmee wordt zeker gesteld dat het TCAS van twee vliegtuigen die bij elkaar in de buurt zijn aan de beide piloten verschillende instructies geeft.

De Ilyiushin-76 van Kazakhstan Airlines die eergisteren boven India in botsing kwam met de Boeing 747 van Saudi Airlines, beschikte niet over TCAS. Vliegtuigen die niet over TCAS beschikken worden door het TCAS ook geregistreerd, maar veel vliegtuigen uit de voormalige Sovjet-Unie hebben computersystemen met gedecodeerde data die de toestellen onzichtbaar maken voor het TCAS.