Toedracht van ramp onduidelijk; Botsing in de lucht: 351 doden in India

NEW DELHI, 13 NOV. Bij een botsing van twee vliegtuigen in de lucht dichtbij de Indiase hoofdstad New Delhi zijn gisteravond 351 mensen om het leven gekomen. Geen van de inzittenden overleefde het ongeluk, dat tot de ergste rampen uit de internationale luchtvaartgeschiedenis hoort.

Slechts zeven minuten nadat een Boeing-747 van Saudi Airways met 312 mensen aan boord was opgestegen van het vliegveld van New Delhi raakte het in botsing met een Iljoesjin van Kazakh Airways. Dit vrachtvliegtuig had voor zover bekend 39 mensen aan boord en had juist de landing ingezet.

Er volgde een daverende explosie, waarna beide vliegtuigen in brandende brokstukken neerstortten tussen de plaatsen Charkhi Dadri en Bhiwani, zo'n 80 kilometer ten westen van New Delhi. Verscheidene mensen hoorden de klap en zagen de restanten van de vliegtuigen in een vuurzee neerkomen. “De hemel was volkomen rood”, aldus een ooggetuige.

Ook de piloot van een Amerikaans militair toestel die koers had gezet naar New Delhi zag de ramp schuin onder zich gebeuren. Hij bespeurde een wolk met een hel-oranje gloed erin, die zich in tweeën splitste waarna de beide delen naar beneden vielen.

Over de oorzaak van de botsing, de meest verwoestende die zich ooit in het luchtruim heeft voorgedaan, is nog niets bekend. Het weer was rustig zonder veel wind of regen. Bestudering van de vluchtgegevens in de inmiddels geborgen zogeheten zwarte dozen van de vliegtuigen zal vermoedelijk opheldering kunnen geven. De Indiase regering heeft een gerechtelijk onderzoek gelast naar de toedracht van de ramp.

Sommige Indiase deskundigen hebben gesuggereerd dat wellicht sprake is geweest van een communicatiestoornis tussen de verkeersleiding in New Delhi en de piloot van het Kazachse toestel. De piloten uit de voormalige Sovjet-republieken beschikken dikwijls over een slechts zeer rudimentaire kennis van het Engels. Naar verluidt moeten ze zich soms zelfs in de cockpit bedienen van vertalers. De laatste tijd is het in India al tien keer tot zogeheten near misses gekomen, waarbij vliegtuigen uit vroegere Sovjet-republieken betrokken waren.

Andere experts vragen zich echter af waarom de luchtverkeersleiding van het vliegveld van New Delhi de toestellen niet tijdig heeft gewaarschuwd dat ze in elkaars buurt kwamen, zelfs nadat een van hen van de voorgeschreven hoogte was afgeweken. De meeste inzittenden van het Saoedische vliegtuig, dat op weg was naar Dhahran en Jeddah, waren Indiase gastarbeiders op weg waren naar hun werk in Saoedi-Arabië. Honderdduizenden Indiërs werken als gastarbeiders in het Midden-Oosten.

Pag.4: Kritiek op New Delhi

Voorts waren er negen Nepalese gastarbeiders aan boord, drie Pakistanen, twee Amerikanen, een Brit en een Saoediër.

Over de identiteit van de inzittenden van het Kazachse toestel, dat op weg was van Tsjimkent in het zuiden van Kazakhstan naar New Delhi, bestaat enige onzekerheid. Sommige berichten zeiden dat de 29 passagiers vooral uit Kazachen hadden bestaan, terwijl anderen het op Kirgiezen hielden.

Reddingswerkers en bewoners van naburige plaatsen waren gisteravond snel ter plekke, maar er viel weinig meer te redden. Aanvankelijke berichten dat enkele mensen het ongeluk hadden overleefd, bleken later onjuist. De wrakstukken waren over een groot gebied verspreid. In de loop van de nacht werden meer dan 200 lijken geborgen. Op de grond raakte niemand gewond.

Pas vanochtend werd de ravage in volle omvang duidelijk. In diepe kraters lagen overal stukken verwrongen metaal, koffers, vliegtuigstoelen, papieren en stoffelijke overschotten. Door het vuur waren veel mensen echter nauwelijks meer te herkennen. Ooggetuigen meldden dat er ook zou zijn geplunderd op het terrein van de ramp.

Familieleden van de slachtoffers kregen later toestemming om tussen de wrakstukken naar voorwerpen te zoeken die hun dierbaren hadden toebehoord. Huilend liep een Indiase man met de sjaal van zijn omgekomen echtgenote, zo meldde een verslaggever van het Franse persbureau AFP. Een ander hield een half verkoold schoentje van een nichtje omhoog.

De luchtverkeersleiders van het vliegveld van New Delhi hadden de Saoedische Jumbo vlak voor het ongeluk toestemming verleend tot een hoogte van 14.000 voet (4.200 meter) te stijgen, terwijl het Kazachse toestel was gevraagd te dalen tot 15.000 voet (4.500 meter). Een hoogteverschil van slechts duizend voet is overigens niet in strijd met de internationale voorschriften.

Het is nog onduidelijk welke van de twee piloten zich niet aan de opgegeven hoogte heeft gehouden. Voor zover bekend was het Kazachse toestel niet uitgerust met een tegenwoordig in veel landen verplicht instrument waarmee de hoogte van vliegtuigen in de directe omgeving kan worden gemeten.

Sommige Indiase deskundigen staken de hand vanmorgen in eigen boezem. Enkelen van hen oefenden kritiek op het beleid van de autoriteiten om geen afzonderlijke luchtcorridors in te stellen voor vertrekkende en aankomende vliegtuigen. Die maken thans nog van dezelfde sector gebruik. Dit is vooral te wijten aan de Indiase strijdkrachten, die het liefst zo weinig mogelijk bloot geven aan vreemde ogen vanuit de lucht. Anderen veronderstelden dat de radar- en andere electronische apparatuur, waarmee het vliegveld is uitgerust, niet meer beantwoordt aan de eisen van de moderne luchtvaart. Binnen enkele jaren is het aantal vluchten van en op New Delhi sterk toegenomen. Van officiële zijde is krachtig ontkend dat de apparatuur niet zou deugen.