Toch al allerbeste band verbetert geluid en sfeer

Concert: Metallica. Gehoord: 12/11 Prins van Oranjehal, Utrecht.

Wie Metallica heeft zien optreden, vraagt zich af waarom er nog rockgroepen zijn die genoegen nemen met een gewoon podium. Metallica speelt 'in the round' op een verhoging in het midden van de zaal, met microfoons rondom zodat de zangers niet aan één plaats zijn gebonden. In een volgepakte zaal van het formaat vliegtuighangar zoals de Oranjehal geeft dat minder druk op die ene plek waar zich bij metal- en punkconcerten doorgaans de mosh pit bevindt: de ruimte vooraan waar geduwd, gesprongen en zo mogelijk in het publiek gedoken wordt. Ook al roept zanger/gitarist James Hetfield nog zo hard 'we don't give a shit', het siert Metallica dat de toonaangevende metalband uit San Francisco geïnvesteerd heeft in een nieuwe oplossing die meer contact met het publiek, een beter geluid en een vriendelijker sfeer oplevert. Vooral de leden van Pearl Jam zouden eens bij Metallica moeten gaan kijken.

De harde kern van Metallica's oude fans beschuldigt de groep van uitverkoop aan de commercie, nu ze regelmatig in de hitparade staat met melodieuze heavy-metalnummers als Sad but true en het recente Until it sleeps. Het voorlaatste, titelloze album dat vanwege de egaal zwarte hoes 'the black album' wordt genoemd, bereikte een miljoenenpubliek. De nieuwste cd Load is zelfs nog minder 'heavy' en bevat de gruwel van elke rechtgeaarde hardrocker, een countrysong met steelgitaar en een tekst over moederliefde. Metallica is niet meer de speedmetalband van het debuut Kill 'em all uit 1983, maar dat weerhield het viertal er niet van om een donderend geraas op het voor hardrockbegrippen keurige publiek los te laten.

Nog nooit werd er bij een popconcert zoveel knalvuurwerk afgestoken en nog nooit was dat zo effectief als in de ballade One, die stemmig gespeeld werd in een walm van kruitdamp. Metallica dankt haar veelzijdigheid binnen het metalgenre voor een belangrijk deel aan gitarist Kirk Hammett. Met gemak schakelt hij over van een Jimi Hendrix-achtige bluesimprovisatie op een galmende twang à la Roy Orbison. Met mathematische precisie speelden Hetfield en Hammett hun monumentale hardrockschema's, terwijl de gespierde zang werd aangevuld met schorre spreekkoren vanuit de zaal. De punksong So what bepaalde de toon van een uitbundige avond waarbij vooral opviel hoe swingend en strak Metallica in hun doorgaans logge genre kon spelen. Ook al stonden ze met de ruggen naar elkaar, ze slaagden glansrijk om er alle hoeken van de zaal bij te betrekken. Zelfs drummer Lars Ulrich was met zijn twee draaiende drumpodia niet aan één plaats gebonden.

Zowel om het spel als om de entertainmentswaarde bewees Metallica zich als de beste metalband ter wereld. Terwijl AC/DC en Van Halen bij dit soort grootschalige concerten steeds terugvallen op dezelfde trucs, blijft Metallica verrassen. Na de toegift met Master of puppets en Enter sandman stortte de lichtinstallatie plotseling ineen en leek het of beide drumstellen in een regen van vonken geplet werden onder de robotachtige decorstukken. Hetfield vervolmaakte het verrassingseffect door net te doen alsof hij zich een hoedje schrok van de scène uit een aardbevingsfilm die om hem heen werkelijkheid werd.

    • Jan Vollaard