Spaarplan

IN NEDERLAND wordt veel gespaard. Maar niet genoeg, naar de mening van de coalitiegenoten PvdA, D66 en VVD. Voor de betaalbaarheid van de AOW tegen de tijd dat de geboortegolf omslaat in een grijze golf, moet een collectief potje worden gevormd. Als nu eens jaarlijks een miljard gulden opzij wordt gezet, is de toekomstige financiering van de AOW zeker gesteld.

Het kabinet heeft deze zomer besloten om de AOW-premies te bevriezen en eventuele tekorten in de toekomst te financieren uit de schatkist. Daarvoor komt ruimte beschikbaar als de rentelasten op de staatsschuld de komende jaren dalen. De Kamerleden vertrouwen dat niet en willen beleggen in een spaarfonds.

Sinds de invoering in 1956 is de AOW een omslagstelsel waarbij de jongere generatie betaalt voor de 65-plussers. Met de opbouw van een spaarpot is sprake van een begin van kapitaaldekking: de huidige generatie spaart voor zichzelf voor later. Alle particuliere pensioenregelingen, bedrijfspensioenen en lijfrentes zijn gebaseerd op een stelsel van kapitaaldekking. In het voorstel waarvoor PvdA-Kamerlid Van Zijl de steun heeft gekregen van D66 en VVD zou ook de staat een dergelijke constructie invoeren. Maar is er behoefte aan een nieuwe staatsregeling? Het ABP, het ambtenarenpensioen, is dit jaar geprivatiseerd en de paarse coalitie is voorstander van meer marktwerking.

HET SPAARFONDS moet worden gefinancierd door de belastingmeevallers die automatisch voortvloeien uit de economische groei. Van iedere gulden extra die de Nederlandse economie verdient, komt immers ongeveer de helft terecht in de schatkist. Die meevallers kunnen beter worden teruggegeven aan de belastingbetalers zodat zij zelf kunnen sparen voor hun oude dag.

Vanuit het perspectief van de overheidsfinanciën is een collectief spaarfonds een onwenselijke constructie. Op deze manier dreigen allerlei bestedingen buiten de begroting te worden gehaald. Zo bestaat al het FES voor versterking van de economische structuur, dat wordt gevuld met uitzonderlijke aardgasbaten. Op deze manier kunnen ook collectieve fondsen worden gevormd ten behoeve van goede doelen zoals kleinere klassen, milieubehoud, gezondheidszorg, ontwikkelingshulp of vredesoperaties. Ook dat zijn toekomstzorgen.

Naast het collectief gefinancierde basispensioen van de AOW is sparen voor de oude dag een particuliere beslissing van uitgestelde consumptie. In Nederland bestaat een uitstekend functionerende kapitaalmarkt om daarin te voorzien. De overheid moet dan ook geen nieuwe regeling ontwerpen, maar een klimaat garanderen waarin sparen aantrekkelijk blijft.