'Europese televisie verMcDonaldiseert'

STRAATSBURG, 13 NOV. Na afloop van de stemming gisteren zat Luciana Castellina, de Italiaanse voorzitter van de cultuurcommissie van het Europees Parlement, er verslagen bij.

Onder haar leiding had het Parlement een dam kunnen opwerpen tegen de “stortvloed” van Amerikaanse televisieprogramma's op de Europese markt. “De cultuur verMcDonaldiseert”, had ze vorige week nog woedend gezegd. “Als ik op een zondagmiddag in Brussel loop, zie ik alleen maar Independence Day, een Europese film is er niet”. Op het laatste moment schrok het Parlement echter terug voor een harde confrontatie met de Raad van Ministers.

In Straatsburg, waar het parlement vergadert, deed Castellina, die vorige week al zei te vrezen haar strijd met de Raad van Ministers te zullen verliezen, nog een laatste poging om de positie van de cultuurcommissie te verdedigen. Het gaat niet om bedilzucht maar “om de een democratische vertegenwoordiging van de diverse Europese culturen”, zei Castellina, die fel van leer trok tegen “enkele machtige groepen die aan de hele wereld duizenden regels opleggen”. Zij doelde hiermee op de grote Amerikaanse mediaconcerns.

Een Frans parlementslid viel haar bij en hekelde in het debat het compromis ('zoveel mogelijk Europese programma's waar dat mogelijk is') dat de Raad na veel wikken en wegen bereikte. “Dit lijkt op een moeder die tegen haar dochter zegt: 'Om 10.00 uur moet je thuis zijn. Als je er om 11.00 uur nog niet bent, sluit ik om 12.00 uur de deur'.”

Bij de Raad (een Britse minister verstuurde juist voor het debat nog een felle brief tegen de quotaregeling) werd met enige opluchting op de uitspraak van het parlement gereageerd. Strikte doorvoering van een quota-regeling voor Europese programma's zou de door omstreden Amerikaanse maatregelen maatregelen tegen investeringen in Cuba, Iran en Libië toch al gespannen economische verhoudingen nog verder belasten. Vast staat immers dat de Verenigde Staten een grote winst boekt in de 'audiovisuele handel' met de Unie. Het Europese tekort in die handel met de VS is gegroeid van 2,1 miljard dollar in 1988 tot 6,3 miljard dollar in 1995. Voor het eerst staat ook het Verenigd Koninkrijk (zelf een van oudsher een belangrijk audiovisueel producent) in het rood.

Of de vreugde van de Raad gedeeld zal worden door iedereen in Nederland, is overigens zeer de vraag. Het parlement wil namelijk dat sportgebeurtenissen van bijzonder belang zonder decoder voor een groot deel van het publiek toegankelijk blijven. Volgens waarnemers in Straatsburg kan deze bepaling ernstige gevolgen kunnen hebben voor het toch al veel geplaagde Sport 7. De raison d'être van die zender is de mogelijkheid om exclusief belangrijke sportprogramma's aan te bieden.