Compagnie niet bang voor Zaïre

SCHAARSBERGEN, 13 NOV. Als makke schapen staan ze op de trap van de personeelskantine van het kamp Koningsweg in Schaarsbergen in de rij: de soldaten van de Alfa-compagnie van de Luchtmobiele Brigade, die nog niet weten of ze wel of niet naar Zaïre zullen gaan. “Bang”, zei korporaal G.J. Blekkenhorst (24) uit het Overijsselse Den Ham, “is niet het juiste woord. Er is wel een bepaalde spanning door de onbekende omstandigheden die we daar zullen aantreffen.”

Gisteren kregen de manschappen van de compagnie, die is versterkt tot 270 man, de eerste inentingen. Er volgen nog drie rondes. In de toneelzaal ontbloten de militairen hun bovenlijf. De meesten zijn forse jongens, het vel nog jong, de kop kaal geschoren of met voor op het hoofd een borsteltje. De gesprekken verlopen enigszins moeizaam, want, heeft voorlichter majoor P. Kolken tevoren gezegd, “als de vragen ook maar enige politieke richting ingaan, kap ik ze af.” Zo haast hij zich van het ene naar het andere pratende groepje.

Korporaal Blekkenhorst kreeg nog niet zo lang geleden verkering. “Toen ze hoorde dat ik weer de kans liep om uitgezonden te worden, zei ze: Lekker ventje ben je.” Vóór de val van de moslim-enclave in juli 1995 is hij een half jaar in Srebrenica geweest. Net als toen zal hij ook nu om “humanitaire redenen” aan een uitzending meedoen. “Na Srebrenica heb ik nooit tegen mezelf gezegd: dit nooit meer. Ik heb altijd het idee gehad dat we daar ondanks alles goed werk hebben gedaan. We leerden er op te treden in VN-verband.”

In totaal nemen de inentingen 21 dagen in beslag. Vóór die tijd zal de compagnie in ieder geval niet naar Zaïre reizen. “De inentingen zijn tegen onder meer hepatitis, meningitis en rabiës, cholera en malaria”, aldus majoor-arts E.J. Slootman, “en wat er verder nog is aan gebruikelijke 'vluchtelingenziektes'.”

“Na die 21 dagen”, aldus detachementscommandant majoor T. Hermes, die ook een half jaar in Bosnië is geweest, “is in principe alles klaar”. Hij zegt nog niets te weten over de precieze taak, hoewel gisteren al in de publiciteit kwam dat de compagnie zal worden ingezet bij het beschermen van corridors waardoor de vluchtelingen kunnen terugkeren en hulpgoederen hun weg vinden.

Tot het startsein wordt gegeven krijgen de soldaten 'opfrisoefeningen' in het schieten, lessen over de geschiedenis en de geografie van het gebied en enig onderricht over de politieke situatie ter plaatse. Hermes: “Dat is een verhaal apart. Ik heb na de eerste lessen niet de indruk dat nu iedereen de situatie begrijpt. Daarvoor zullen ze de nog resterende weken intensiever de krant moeten lezen.”

De Luchtmobiele Brigade, onderdeel van de landmacht, telt 2.700 mensen. De wapenspreuk luidt: Nec temere nec timide (noch roekeloos noch timide).

Pag.3: Eenheid in Zaïre begint met 'even de veren te schudden'

De voornaamste taak is een bijdrage te leveren aan vrede, veiligheid en stabiliteit.“De rode baret”, aldus een folder van de Luchtmobiele brigade, “staat voor doorzettings- en incasseringsvermogen, teamgeest, durf en zelfvertrouwen.” Het symbool is de valk. “De ranke vogel die een scherpe blik heeft en vanuit de lucht doeltreffend toeslaat.”

Volgens Hermes moet er voor een vertrek naar Zaïre ook nog het een en ander worden gedaan aan stresspreventie en teambuilding. “Weliswaar heeft 60 procent ervaring opgedaan in het voormalige Joegoslavië en behoren 131 mensen tot de organieke eenheid, er voegt zich nu nog eens een even groot aantal bij dat nog moet worden ingewerkt. Bij zo'n missie komt heel wat meer kijken dan wat militairen op het vliegtuig zetten.”

Er gaat een eigen verkenningsbataljon mee en verder mensen van de marechaussee, de Explosieven Opruimings Dienst, logistieke specialisten, tolken Frans en geestelijk verzorgers. Hermes meent dat de eenheid eerst naar een zogenoemd 'afwachtingsgebied' zal gaan: “Om er even de veren te schudden. Dit wordt in ieder geval een hele andere situatie dan die in Srebrenica. Dat was een enclave; ons werkterrein zal dit maal vele malen groter zijn.” Of er onder de manschappen nog wordt gesproken over de door critici beschamend genoemde aftocht uit de moslim-enclave? Hermes: “Daar hoor je weinig over. Dat is voor de meesten, denk ik, een gepasseerd station.” De soldaten die nu op hun missie naar Zaïre voorbereid worden blijven er drie maanden; daarna worden ze afgelost.