Akkoord VN en rebellen over noodhulp Zaïre

KIGALI, 13 NOV. In het grensgebied tussen Zaïre en Rwanda is een doorbraak bereikt over het ontzetten van het vluchtelingenkamp Mugunga.

De meer dan 400.000 mensen in het kamp zijn al enige weken verstoken van alle hulp. Laurent Kabila, die zich presenteert als de leider van de Zaïrese rebellen die de macht hebben gegrepen in het oosten van het land, zegde vanmorgen tijdens overleg met vertegenwoordigers van de Verenigde Naties en hulporganisaties toe dat zijn strijders humanitaire konvooien “niet langer zullen tegenhouden”. De partijen bereikten een overeenkomst bestaande uit tien punten.

Een groot probleem van een eventuele hulporganisatie is dat met de Hutu-machthebbers in het kamp geen contact kan worden gezocht. Hoe de Hutu's zullen reageren op “bezoekers” is nog onduidelijk. Een vliegtuig dat vanmorgen bij Goma, de stad nabij Mugunga, wilde landen, is beschoten; onduidelijk is nog van wie het vuur afkomstig was. De rebellen veronderstelden volgens waarnemers dat het vliegtuig Franse troepen vervoerde.

Kabila's Alliantie van Democratische Krachten voor de Bevrijding van Kongo-Zaïre (ADFL), waarin de etnische Tutsi's (Banyamulenge) een sleutelrol vervullen, is heer en meester langs de Zaïrees-Rwandese grens, met uitzondering van Mugunga, waar eenheden van het vroegere Rwandese leger (FAR) en eenheden van de Hutu-doodseskaders, Interahambe, zich hebben verschanst. De Hutu-burgers in het kamp zijn afgesloten van de buitenwereld door twee kordons: de Hutu-milities die hen niet willen laten gaan en de ADFL/Banyamulenge die hen niet willen doorlaten. De Tutsi's zijn onder de Hutu's op zoek naar daders van de genocide op de Tutsi's in 1994.

Hulporganisaties in Kigali zeggen dat het nu onvermijdelijk dat er in Mugunga een scheiding zal plaatshebben tussen massamoordenaars en gewone vluchtelingen. “Wie het moet doen weet ik niet maar het moet gebeuren”, zegt een woordvoerder van Artsen Zonder Grenzen. Hij acht het het meest waarschijnlijk dat Canadese troepen die door hun regering zijn aangeboden, het vuile werk zullen opknappen. De Banyamulenge hebben intussen ondubbelzinnig laten weten dat Franse militairen niet welkom zijn als onderdeel van een vredesmacht. “Elke Fransman die we zien schieten we dood”, zo lieten ze weten. Frankrijk wordt er door de Tutsi's van beticht in 1994 ondanks zijn militaire aanwezigheid de massamoord willens en wetens te hebben laten gebeuren.

De Zaïre minister van Informatie, Makeli, sprak vandaag zijn teleurstelling uit over het bereikte akkoord over Mugunga. Hij herhaalde dat afspraken met de rebellen worden beschouwd als “verraad”.

    • Lolke van der Heide