Tsjechische geheime dienst in opspraak

PRAAG, 12 NOV. De chef van de Tsjechische staatsveiligheidsdienst (BIS), Stanislav Devaty, is gisteren afgetreden naar aanleiding van beschuldigingen als zou zijn dienst een minister hebben bespioneerd.

Devaty, een vroegere dissident die de post-communistische staatsveiligheidsdienst sinds 1992 heeft geleid, trad af in afwachting van een officieel onderzoek naar de beschuldigingen aan het adres van de BIS. Premier Václav Klaus heeft het ontslag aanvaard.

De beschuldigingen tegen de BIS zijn afkomstig van vice-premier en minister van Landbouw Josef Lux, de leider van de christen-democratische partij. Hij zei vorige week vrijdag over documenten te beschikken waaruit blijkt dat de BIS hem drie jaar geleden heeft bespioneerd en dat de dienst die actie later in de doofpot heeft gestopt. De BIS zou een agent met de codenaam Pramen (Bron) in het ministerie van Landbouw hebben geplaatst. De actie werd overigens al na korte tijd beëindigd.

Lux heeft gezegd zwaarder te tillen aan het feit dat de BIS de actie in de doofpot heeft gestopt dan aan het feit dat hij indertijd werd geschaduwd. Twee pagina's over de actie van de geheime dienst tegen Lux verdwenen sporloos uit het rapport waarin de dienst bij de betrokken parlementscommissie en het kabinet verantwoording aflegde over haar doen en laten.

Voor premier Klaus komt het schandaal slecht uit, gezien de verkiezingen voor de nieuwe Tsjechische Senaat op vrijdag en zaterdag. Die verkiezingen worden gezien als een belangrijke test voor Klaus, die eerder bij de verkiezingen voor de andere kamer van het parlement zijn meerderheid verloor. De premier, die zaterdag naar aanleiding van Lux' beschuldigingen vervroegd van een internationale bijeenkomst in het Oostenrijkse Graz naar Praag terugkeerde, bracht de onthullingen in verband met de verkiezingen voor de Senaat. Het is niet toevallig dat “iemand hier een week voor de verkiezingen mee aankomt”, aldus de premier. Volgens Klaus was niet Lux het doelwit van de BIS, maar een van zijn partijvrienden, een bankier die in 1993 betrokken raakte bij een fraudeschandaal en die de verkiezingscampagnes voor de christen-democraten had georganiseerd. Klaus' coalitiepartner Lux ontkent dat er verband bestaat tussen zijn onthullingen en de verkiezingen; hij zou pas vorige week op de hoogte zijn gesteld van de BIS-actie van drie jaar geleden. (Reuter)