Nuis: bedankt voor verhoging kunstbudget

DEN HAAG, 12 NOV. Staatssecretaris Nuis (OCW) stemt voorlopig van harte in met de voorstellen die de drie paarse coalitiepartijen PvdA, VVD en D66 gisteren deden om de cultuurbegroting met 16 miljoen gulden per jaar te verhogen.

Over de verhoging was tevoren door de paarse Kamerleden uitvoerig met hem overlegd, ook over de besteding. Met de verdeling daarvan over tweeëndertig kunstinstellingen, fondsen en samenwerkingsovereenkomsten ging Nuis gistermiddag na enkele aanpassingen akkoord. Nuis dankte de Kamer voor de zestien miljoen extra, omdat de kunstwereld daaraan grote behoefte heeft.

Bij de behandeling van de Cultuurnota keerde Nuis zich tegen verdergaande voorstellen van het CDA (nog twaalf miljoen extra) en GroenLinks (tien miljoen extra, zoals bepleit door de Raad voor Cultuur), omdat daarvoor dekking ontbreekt. GroenLinks wil de verhoging betalen uit een potje ter bestrijding van het probleem van vergrijzende hoogleraren, Nuis wil dat intact houden.

Nuis moet echter eerst gaan overleggen met het kabinet voor hij definitief akkoord gaat met de verhoging. Het resultaat van dat overleg zal hij aan de Kamer meedelen voordat op 3 december wordt gestemd over de Cultuurnota. Voor zes van de zestien miljoen kon hij pertinente toezeggingen doen, omdat die worden gefinancierd uit gelden die zijn gereserveerd voor uitvoering van de nota School en educatie op het onderwijs-deel van de OCW-begroting.

De overige tien miljoen gulden voor de kunstbegroting moeten komen uit verwachte meeropbrengsten van de Staatsloterij, maar daarvoor is instemming nodig van het ministerie van Financiën. De kwestie is wel al aan de orde geweest bij de begrotingsbehandeling van financiën, maar werd toen niet definitief geregeld.

Voor sommige instellingen die nu alsnog blijven bestaan of extra geld krijgen, had de Raad voor Cultuur eerder negatieve adviezen naar de staatssecretaris gestuurd, gebaseerd op het kwaliteitscriterium. Maar de staatssecretaris en de Kamer zeiden daar in een aantal gevallen uitdrukkelijk vanaf te willen wijken om andere overwegingen, zoals van spreiding en algemeen cultureel en maatschappelijk nut. Of omdat het gaat om iets unieks dat breed wordt gewaardeerd, zoals het Bewegingstheater BEWTH, dat aanvankelijk werd opgeheven, maar waarvan de subsidie nu met 640.000 wordt gecontinueerd.

Zo wordt ook het multiculturele theatergezelschap Cosmic Illusion instandgehouden, vanwege de functie van broedplaats van talent. Maatschappij Discordia krijgt zeven ton extra omdat dat volgens Nuis bij de beschikbaarheid van extra geld “voor de hand ligt.”

Ook vond de Kamer dat er door het overnemen van de adviezen van de Raad voor Cultuur te veel gesneden werd in de danssector, vooral in de jeugddans. Nuis hield echter vast aan de opheffing van het Groningse dansgezelschap Reflex, omdat er ruimte moet komen voor iets nieuws, al zou een deel van Reflex daarin kunnen opgaan. Als de provincie Noord-Holland en de gemeente Amsterdam zelf ook bijdragen, wil Nuis alsnog komen tot subsidiëring van het Haarlems Toneel, Hollandia, het Nederlands Kindertheater en, in Amsterdam, het produktiehuis van de Nestheaters, de Nieuw Amsterdam en de Nieuwe Kerk.

De Nationale Reisopera en Opera Zuid krijgen elk vijf ton meer, maar volgens Opera Zuid is dat nog veel te weinig om volwaardig door te kunnen gaan. Als het nieuwe interimbestuur van het Brabants Orkest met goede voorstellen komt, is Nuis bereid tot een bijdrage aan het wegwerken van incidentele verliezen.

De Tweede Kamer stemde in met het door Nuis geïntroduceerde minimum van zeven procent Nederlandse muziek, dat op straffe van subsidiekorting wordt opgelegd aan orkesten en ensembles. Vier jaar geleden gedane beloften in die richting waren onvoldoende nagekomen, werd geconstateerd. De VVD nam principieel afstand van het quotum, CDA en D66 zijn het er van harte mee eens, de PvdA heeft enige twijfels over de verplichting, maar vindt wel dat er meer Nederlandse muziek moet klinken. Nuis zei dat orkesten die zich niet aan de norm houden, dat moeten motiveren, de subsidiekorting zal niet automatisch in werking treden.

De Tweede Kamer dwong Nuis een vermindering af van de 'flexibilisering', waardoor hij in geval van accute nood op het cultuurbudget, kan overgaan tot het terugkomen op reeds gedane toezeggingen voor subsidies. De VVD heeft ook hier “fundamentele” bezwaren, maar ging akkoord met een verlaging. De percentages van 2, 5 en 7,5 worden op voorstel van D66 teruggebracht tot 1, 2 en 3 procent.