Guatemala sluit vrede met guerrillagroep

VINA DEL MAR/GUATEMALA CITY, 12 NOV. Een vredesovereenkomst tussen de regering van Guatemala en een linkse guerrillagroep, die de afgelopen 36 jaar in oorlog zijn geweest, ligt binnen handbereik.

De Guatemalteekse president, Alvaro Arzu, kondigde gisteren tijdens de Ibero-Amerikaanse top in Chili aan dat op 29 december met de Guatemalteekse Revolutionaire Eenheid (URNG) in Mexico-Stad een vredesovereenkomst zal worden getekend.

De jarenlange guerrillaoorlog in Guatemala heeft aan meer dan 140.000 mensen het leven gekost. Op de aankondiging van Arzu, gisteren, volgde een lange ovatie van een twintigtal Latijns-Amerikaanse staatshoofden, onder wie de Cubaanse leider Fidel Castro. Pablo Monsanto, de leider van de rebellen die in Mexico-City met regeringsfunctionarissen de vredesonderhandelingen voert, bevestigde gisteren de datum voor de tekening van het vredesakoord.

De rebellen hebben de afgelopen jaren geprobeerd een aantal rechtse regimes in Guatemala omver te werpen met het doel de levensomstandigheden van de verarmde indianen in het land te verbeteren.

De partijen zijn overeen gekomen zich aan het staakt-het-vuren te houden dat sinds maart van dit jaar van kracht is. Ze spraken af dat de VN moeten toezien op de implementatie van de voorwaarden voor de overeenkomst, en vooral op de vorming van een corridor tussen beide zijden. Een corridor van twaalf kilometer moet het gebied waar de rebellen zijn geconcentreerd en een gebied waar Guatemalteekse troepen zijn gelegerd, scheiden. Alleen troepen van de Verenigde Naties (VN) mogen in die corridor gewapend zijn.

Een concessie aan de rebellen is dat het Guatemalteekse leger wordt hervormd. De rebellen willen een kleiner, beter getraind leger onder burgerlijk gezag met als enig mandaat de bewaking van de grenzen. President Arzu heeft in januari met het ontslag van vier legergeneraals al een begin gemaakt met de hervorming van het leger.

Een andere concessie aan de rebellen is de opheffing van de paramilitaire milities, die zich in de jaren tachtig schuldig maakten aan grootschalige schending van mensenrechten. In de heuvelachtige rurale gebieden in Guatemala, waar veel indianen wonen, dienden de paramilitaire milities als spionnen en beulen van het leger.

De vredesonderhandelingen, die zich al sinds 1991 onder bemiddeling van de VN voortsleepten, werden vorige maand plotseling afgebroken nadat een commandant van de guerrillagroep, Rafael Valdizon, werd gearresteerd op verdenking van ontvoering van een lid van een invloedrijke familie in Guatemala. Hij werd na een korte detentie vrijgelaten. Vorig weekeinde werden de onderhandelingen, o.a over de integratie van de URNG-strijders in de maatschappij, weer voortgezet. (AP, Reuter)