Oranje weer eenheid na doelpuntenfestijn tegen Wales

EINDHOVEN, 11 NOV. Met veel gevoel voor dramatiek analyseerde Bobby Gould, de coach van Wales, zaterdagavond de zware nederlaag (7-1) die zijn ploeg had geleden tegen het Nederlands elftal. De voormalige manager van Coventry City en Wimbledon hield een lang betoog met zo'n emotionele lading dat de begeleidende KNVB-voorlichter, die eveneens achter de tafel had plaatsgenomen, vreesde dat hij in snikken zou uitbarsten.

In vijftien jaar had hij niet zoveel geleerd als die avond, sprak Gould. Wales had verloren van een wonderful team. Dit was de dag van de grote les geweest. Uit deze wedstrijd bleek dat het hele Britse voetbal twintig jaar achterloopt. En vervolgens sprak hij de meegereisde media bestraffend toe omdat ze daar in eigen land zelden melding van maken. De geïmponeerde Gould, die eerder de wens uitsprak weleens een topdog te willen zijn in plaats van de underdog, zei alle wedstrijden van het Nederlands elftal in de kwalificatieronde te gaan bekijken om er lering uit te trekken. Ook als hij de reiskosten uit eigen zak moet betalen.

's Morgens had hij iets ongelooflijks gezien. Een wedstrijd tussen de C-juniorenteams van PSV en NAC op het trainingscomplex De Herdgang. “Ik zag daar voetbal van een andere planeet. Wat die jongens van onder de veertien jaar al met een bal konden, zullen spelers van Wales hun hele leven niet leren.” Gould luidde de noodklok, legde zijn spelers een spreekverbod op, maar trok verder geen consequenties voor zichzelf uit het feit dat het Nederlands elftal in twee duels tien keer scoorde tegen zijn ploeg. Niettemin was de schok groot. “Dit is nagenoeg de grootste teleurstelling uit mijn loopbaan.”

Was Nederland, dat met nóg meer scherpte gemakkelijk twee keer zo veel had kunnen scoren, zaterdagavond zo sterk, of Wales zo zwak? Dat is de geijkte vraag na zo'n monsterscore die in het internationale voetbal alleen tegen onbeduidende voetbalnaties voorkomt, maar zelden tegen teams met spelers uit een volwaardige competitie zoals de Engelse League. Het antwoord kan eigenlijk pas gegeven worden op 14 december als het Nederlands elftal bij België op bezoek gaat. Een overwinning in Brussel brengt Oranje pas een belangrijke stap dichter bij het wereldkampioenschap dat over anderhalf jaar in Frankrijk wordt gehouden. Bondscoach Guus Hiddink was zo nuchter zich dat te realiseren. “De echte confrontaties komen nog. De wedstrijden tegen België en later Turkije vormen de werkelijke graadmeters in onze groep.”

Niettemin was het doelpuntenfestijn tegen de derderangs profs van Wales een aardige opsteker voor een groep die afgelopen zomer op het EK het spoor volledig bijster raakte. In de chaos na het wegzenden van Edgar Davids maakte Hiddink in Engeland handig gebruik van de situatie door in tactische zin zijn eigen stempel op het elftal te drukken. Het Ajax-systeem werd afgedankt en het internationaal beproefde concept met twee spitsen kwam ervoor in de plaats. Dat had tegen Frankrijk ondanks de uitschakeling onverwacht succes en kreeg zijn vervolg tegen Brazilië en Wales. Uiteraard beschikte Oranje altijd al over een groot arsenaal hoog gekwalificeerde voetballers, die gezien hun talent de finale in Londen hadden moeten spelen. Zij bleken echter niet te gedijen in een Ajax-systeem dat door de korte voorbereidingstijd in een landenteam niet blijkt na te bootsen.

Gezien de triomf van 7-1 kan moeilijk worden gesteld dat Nederland de uitvoering van de huidige tactiek nog niet onder de knie heeft. Toch zag het veldspel er aanvankelijk een beetje merkwaardig uit. De wedstrijd speelde zich in de eerste helft af op een beperkt aantal vierkante meters, een spelbeeld dat deed denken aan kluitjesvoetbal op pupillenniveau. Mede veroorzaakt door de halfspelers Cocu en Winter die het spel niet breed hielden. In de kleine ruimte werden de Welshmen door de technisch superieure oranjehemden echter weggetikt. Met twee grote kapiteins aan het roer: Ronald de Boer en in de tweede helft vooral Wim Jonk. De pass die hij bij het zesde doelpunt na een aanval over tien schijven gaf op Numan, was even precies als briljant. Jonk: “Van zo'n bal kan ik intens genieten. Meer nog dan van mijn doelpunt.”

De op de tribune aanwezige Belgische bondscoach Wilfried van Moer weet half december wat hem te doen staat: een middenvelder van de Rode Duivels zal zich moeten belasten met het onschadelijk maken van de architect van PSV. Als Jonk wordt uitgeschakeld zal ook de lijn met Dennis Bergkamp, die voor het eerst in een interland drie treffers scoorde, worden afgesneden. Beide spelers vonden elkaar weer instinctief. Bergkamp speelde een keer een bal blindelings door de lucht die achter zijn rug als vanzelf neerviel voor de voeten van de Volendammer.

Jonk ontdekte nog eens dat de samenwerking tussen hem en Bergkamp, ondanks de geringe contacten die er tussen de voormalige Ajacieden bestaan, beter is dan met PSV-collega Luc Nilis. Jonk: “Dennis heeft meer snelheid dan Nilis. Hij kan voor diepte zorgen. Dat missen we weleens bij PSV. Moeten we Bergkamp dan maar kopen? Ik denk dat hij het toch te veel naar zijn zin heeft bij Arsenal.” En Bergkamp: “We kennen elkaar zo goed, dat het pas zou opvallen als ons samenspel niet meer perfect verloopt.”

Het wordt interessant om te zien wat Hiddink onderneemt als Patrick Kluivert weer in vorm raakt. Mogelijk doet Ronald de Boer dan een stap naar achteren, maar dan zal er in de middenlinie iemand moeten plaatsmaken. Wellicht Aron Winter, wiens positie kan worden ingenomen door Clarence Seedorf. Maar zaterdag vond Hiddink het toch ideaal dat Ronald de Boer direct als aangever opereerde in het kielzog van Bergkamp. Marc Overmars bewees als invaller op de rechtshalf positie trouwens dat hij meer kan dan alleen links aan het lijntje plakken.

De veelbelovende resultaten in de eerste twee kwalificatiewedstrijden hebben ook een heilzame werking op de sfeer in het Nederlands elftal. Op het EK ging Oranje nog aan verdeeldheid ten onder, met name tegen Engeland dat gretig profiteerde. Inmiddels lijkt de rust terug. Clarence Seedorf, die na een licht duwtje geblesseerd uitviel maar gisteren fit inviel voor Real Madrid tegen Logrones, stelt zich positief op nu hij een basisplaats heeft. Alleen Michael Reiziger, die in de wedstrijd aanzienlijk meer initiatieven onplooide dan Ferdi Vierklau in Cardiff, is naar buiten toe nog een dissonant. Zaterdagavond was hij weer niet aanspreekbaar voor de media. Over zijn gedrag vergadert het bestuur betaald voetbal volgende week dinsdag.

Dennis Bergkamp bespeurde na de wedstrijd dat er iets moois groeit. “We zijn er heel lang mee bezig geweest. We hebben onderling veel gepraat en daar zijn we een dag na het vertrek van Davids al mee begonnen. Nu zijn we op de goede weg. Je zag tegen Wales dat er na elk doelpunt bijna door iedere speler werd meegejuicht. Dat was op het EK zeker niet het geval.” Ook Hiddink vond dat Oranje een eenheid is geworden. “Zaken die we hebben afgesproken worden ook nagekomen. Het onderlinge respect en de acceptatie zijn groter.”

Scoreverloop

1-0, 22ste minuut: Jonk speelt een ingestudeerde vrije trap kort op Bergkamp die de bal teruglegt op Cocu. Zijn schot wordt gestopt door keeper Southall, maar Bergkamp tikt de rebound in het doel. 2-0, 33ste minuut: Een afstandsschot van Seedorf wordt tegengehouden door Southall. Ronald de Boer schiet de terugspringende bal hoog in. 3-0, 34ste minuut: Jonk loopt na een breedtepass van Cocu dwars door de verdediging van Wales en scoort met de buitenkant van de rechtervoet. 3-1, 40ste minuut: Hartson passeert Frank de Boer. Zijn voorzet wordt bij de verste paal door Saunders langs Van der Sar getikt. 4-1, 43ste minuut: Frank de Boer kopt een hoekschop van Jonk van dichtbij in. 5-1, 62ste minuut: Cocu tikt een voorzet van Bergkamp net voldoende aan zodat de bal in de hoek van het doel gaat. 6-1, 72ste minuut: Een vloeiende combinatie via Jonk en Numan wordt door de glijdende Bergkamp afgemaakt. 7-1, 78ste minuut: Een afstandsschot van Bergkamp wordt door Speed van richting veranderd.

Stand groep 7

1. Nederland 2 2 0 0 6 10-2

2. België 2 2 0 0 6 5-1

3. Wales 4 2 0 2 6 13-10

4. Turkije 2 1 0 1 3 8-2

5. San Marino 4 0 0 4 0 0-21

    • Erik Oudshoorn