Franse socialisten maken ruk naar links

PARIJS, 11 NOV. De Franse socialisten bereiden een koerswijziging naar links voor. Op een lang voorbereide vergadering van het hoofdbestuur van de Parti Socialiste is een concept economisch programma aangenomen dat mikt op aanzienlijke arbeidstijdverkorting, belastingverlaging, verkleining van de (jeugd)werkloosheid en strikte voorwaarden aan toetreding tot de economische en monetaire unie.

Partijleider Lionel Jospin moest er zaterdag aan te pas komen om te voorkomen dat het document toch nog een overvolle catalogus van tegenstrijdige bedoelingen zou worden. Binnen de commissie, die een jaar aan de voorbereiding had gewerkt, waren tegenstellingen blijven bestaan die tot een lawine van amendementen leidden. De PS heeft een traditie van lijvige en inconsistente programma's.

Jospin heeft steeds aangedrongen op een 'kort en helder stuk' om te laten zien dat de partij zo nodig gereed staat om te gaan regeren. De socialistische regeringsjaren onder president Mitterrand hebben bij veel linkse Fransen een kapitalistische nasmaak achtergelaten. De verkiezingen voor een nieuwe Assemblée Nationale worden over zestien maanden gehouden, maar eerdere ontbinding van de Kamer behoort theoretisch tot de mogelijkheden die president Chirac heeft om het huidige onvruchtbare politieke klimaat te verbeteren. Een socialistisch partijcongres op 14 en 15 december moet het economisch document nog goedkeuren.

Volgens de Parti Socialiste is bestrijding van de werkloosheid het kerndoel van ieder beleid. In Frankrijk is 12,6 procent van de beroepsbevolking werkloos; het percentage is nog groeiend, terwijl de werkloosheid onder jongeren tegen de 25 procent bedraagt. De PS belooft in het stuk binnen twee jaar 700.000 banen voor jongeren te zullen scheppen: 350.000 in de publieke sector en 350.000 gesubsidieerde eerste banen in het bedrijfsleven.

Aan verkorting van de arbeidstijd tot 32 uur valt niet te ontkomen, volgens het document, dat bij het begin van een socialistische regeerperiode wil beginnen met een algemene arbeidsduurverkorting tot 35 uur per week. De werkgeverslasten zullen mee dalen, maar over een eventuele proportionele daling van de lonen zijn de socialisten het niet eens geworden. Oud-premier Rocard pleit al maanden voor een precies gefinancierd plan voor grootschalige arbeidstijdverkorting, maar tegen de oppositie van de linker vleugel in de PS heeft hij het niet gered.

De socialisten willen geen EMU rond een harde (Duitse) kern. Zij verlangen directe deelname van Italië, Spanje en Groot-Brittannië. Om te voorkomen dat de kapitaalmarkten het economisch beleid dicteren willen zij de instelling van een Europese regering en een Stabiliteits- en solidariteitspact, dat werkgelegenheid en sociale solidariteit centraal stelt.

    • Marc Chavannes