Alliantie aannemer en Shell drukt prijs oliewinning

Allianties tussen opdrachtgevers en aannemers voor de uitvoering van technische installaties nemen de plaats in van ouderwetse leveringscontracten

AMSTERDAM, 11 NOV. Twee maanden eerder dan opdrachtgever Shell Expro had verwacht, begon eind afgelopen zomer de gloednieuwe, drijvende olie- en gasverwerkingsinstallatie Anasuria op het Britse deel van de Noordzee te produceren. Net in de periode dat de olieprijs fors steeg. Dubbel voordeel voor de oliemaatschappij dus, maar ook bonussen voor de ontwerpers en bouwers van geavanceerde systemen op het schip: IHC Caland en Stork.

“Die beloning vloeit voort uit een heel nieuw systeem voor de aanbesteding en uitvoering van opdrachten”, zegt dr. ir. John Strating, groepsdirecteur engineering & contracting van Stork. Binnenkort wordt hij ook directeur van een nieuw Stork-bedrijf waarin per 1 januari twee dochters van Stork worden samengevoegd: de ingenieursbureaus Comprimo en Protech. Het nieuwe bedrijf zal hoofdzakelijk technische systemen voor de winning van gas en olie ontwerpen, bouwen en installeren. “Met die fusie vergroten we onze slagkracht, we halen overlappingen weg, we vermijden dat Stork-mensen van twee bedrijven met een soortgelijke boodschap bij dezelfde klant komen”, aldus Strating.

Hij is een enthousiast promotor van nauwe samenwerking tussen opdrachtgevers, ontwerpers en aannemers die technische werken uitvoeren. Morgen doet Strating in de Amsterdamse RAI mee aan een congres van Iro, de branchevereniging van deze sector, met het nieuwe systeem als belangrijk agendapunt.

“We komen uit een een periode waarin contracten tussen bijvoorbeeld een oliemaatschappij en uitvoerders van een project de onderlinge relaties sterk beïnvloedden. Oplevering tegen een bepaalde prijs en op een bepaalde datum stonden daarin centraal. Die relatie was vaak controversieel. Bij tegenvallers, bijvoorbeeld door een beoordelingsfout van de aannemer, eindigde het niet zelden in een dispuut waarbij partijen zich tandenknarsend moesten neerleggen bij een financiële regeling”, aldus Strating. “We zijn al een aantal jaren geleden tot de conclusie gekomen dat het oude systeem niet goed was. Het werkte kostenverhogend, de ene partij wilde een hogere winstmarge, de andere eiste een hogere prestatie”, zegt de Stork-directeur.

Strating: “Daar komt bij dat de contracten stammen uit een periode waarin de kosten nog niet zo allesbepalend voor de technische concepten waren. Men wilde allerlei toeters en bellen aan installaties, waarbij de voorkeur van de opdrachtgever vaak de doorslag gaf. Nu werken we veel meer in allianties en partnerships, waarbij de partijen een gezamenlijk belang hebben om het project zo goedkoop en snel mogelijk te leveren. Industriële normen nemen de plaats in van company standards: je kiest bijvoorbeeld voor apparatuur die algemeen geschikt wordt geacht voor een bepaalde taak. Alle partijen denken mee over de beste en voordeligste technische oplossingen voor een project.”

Gezamenlijke doelstellingen creëren volgens Strating incentives (prikkels) om zo efficiënt mogelijk te werken. Snellere oplevering, zoals bij de Anasuria, levert een bonus op, evenals lagere kosten dan in de begroting waren geraamd. Daar staat tegenover dat aannemers en ingenieursbureaus tot een bepaald maximumbedrag mee moeten delen in kostenoverschrijdingen als het werk niet op tijd klaar is, duurder uitpakt dan de raming of niet perfect wordt opgeleverd.

“De kwaliteit van de dienstverlening wordt beter”, weet Strating uit ervaring. “Die prikkels helpen om zo slim mogelijk te werken en minder fouten te maken. Belangrijk is ook dat de papierwinkel die bij de contracten hoorde, enorm wordt gereduceerd. Onze ervaring is dat beide partijen een duidelijk voordeel halen uit samenwerking. Het systeem moet ook in Nederland steeds meer worden toegepast om onze sector, de Iro-leden, een sterkere basis te geven. Het resultaat is een sterkere thuismarkt, met uitstraling naar internationale opdrachten.”

Het nieuwe systeem is uit Groot-Brittannië komen overwaaien, onder de naam CRINE (Cost Reduction Initiative for a new Era) en wordt daar volgens Strating volop toegepast. “We hebben van de Britten geleerd”, zegt Strating.

CRINE heeft bijgedragen aan de enorme besparing die is opgetreden in de kosten voor exploratie en exploitatie van nieuwe gas- en olievelden op de Noordzee. Per vat 'nieuwe' olie zijn de kosten gedaald van 11 tot 15 dollar in de jaren '70 tot zo'n vier à vijf dollar nu voor de nieuw-ontdekte velden bij de Shetland-eilanden, zei Shell-directeur Mark Moody Stuart twee weken geleden op een congres in Londen.

De Anasuria van Shell is de efficiënte oplossing voor kleine olie- en gasvelden: in plaats van een duur, vast produktieplatform op elk veld verzamelt deze drijvende installatie met behulp van pompinstallaties onder water op elke produktieput olie en gas uit verschillende velden. Op het schip wordt de olie in een opslagtank gepompt die later door shuttle tankers wordt opgehaald. Het gas wordt gescheiden van water, gezuiverd en vervolgens via een pijpleiding afgevoerd. IHC Caland zorgde voor het technologisch meest geavanceerde onderdeel van het schip, het afmeersysteem en de turret, die het mogelijk maakt dat de Anasuria 360 graden op de wind kan draaien. Stork Protech ontwierp vrijwel de hele bovenbouw met de installaties voor olie- en gasbehandeling, een opdracht van 270 miljoen gulden.

Behalve de lagere kosten per olieveld bij gebruikmaking van een drijvende installatie biedt de Anasuria voordelen van snelle en goedkope mobiliteit en lage kosten voor verwijdering. Als de gas- en olievelden leeg zijn worden de putten en pompen van de bodem verwijderd en gaat het schip naar een volgende produktiebestemming. Geen zorgen voor de oliemaatschappij over platforms die afgebroken en aan land moeten worden gebracht.

Ook voor opdrachten op het vasteland in Nederland wordt het systeem van allianties hier en daar al toegepast. Stork doet met andere ingenieursbureaus en aannemers mee aan de modernisering van de Shell-raffinaderij in Pernis, het PER+ project, een totale investering van 3,2 miljard gulden. Voor de installatie van de Nederlandse Aardolie Maatschappij voor ondergrondse gasopslag in Grijpskerk verzorgde Stork Comprimo het projectmanagement, het ontwerp, de inkoop en het toezicht op de uitvoering. Strating: “Als we onder de geraamde kosten blijven, zit er voor ons een bonus in het vat.”