We zijn allemaal dienaren van God

Witte priesterboordjes, habijten en busjes vol met nonnen horen bij het straatbeeld van Rome. De paus heeft verordonneerd dat religieuzen daar in hun kleding voor moeten uitkomen. Rome is immers nog steeds een beetje zíjn stad. Maar sinds een week zie je in het centrum van de Italiaanse hoofdstad, langs de via Nazionale, wandelaars verbaasd stilhouden en elkaar aanstoten.

In zwart habijt en met wit priesterboordje komt daar een kleine vrouw voorbij. Vaak is ze vergezeld van haar man, ook een priester. Soms zijn hun drie kinderen er ook bij.

Cecilia Monge de Erazo is de eerste vrouw die in Rome tot priester is gewijd. Liggend op de grond voor het altaar van de Sint-Paulus-binnen-de-muren sprak zij op 3 november de plechtige geloftes uit, terwijl het oude gezang Veni creator spiritus tegen de mozaïeken weerklonk. Reverenda Cecilia, 43 jaar, geboren in Ecuador, werd daarmee priester van de anglicaanse kerk, die vier jaar geleden het ambt heeft opengesteld voor vrouwen.

Een paar dagen later, na de mis in het Spaans van één uur, vertelt ze wat beduusd te zijn over alle publiciteit. “Eigenlijk zou een vrouw als priester niets bijzonders moeten zijn. In Ecuador ben ik de derde vrouw die priester is geworden. Man of vrouw, we zijn allemaal dienaren van God.”

De eerste reacties van Romeinen zijn positief, vertelt ze. Vooral vrouwen zijn enthousiast. “Toen ik in de winkel kwam werd ik van alle kanten gefeliciteerd. De Italiaanse mevrouw achter de toonbank zei: Ik ben wel katholiek, maar ik vind het prachtig dat een vrouw ook priester kan worden.”

Als de oudste van zeven kinderen in een gezin heeft Cecilia Monge steeds een latente religieuze roeping gevoeld. “Ik kom uit een gezin dat wortelt in de Romeinse kerk. Ik wilde eigenlijk non worden, maar mijn ouders waren daar tegen. Die zeiden dat ik me moest ontplooien als vrouw en echtgenoot, moest studeren en kinderen moest krijgen.” En zo gebeurde. Ze vertelt dat ze, 19 jaar oud, op Goede Vrijdag ten huwelijk werd gevraagd en drie dagen later, op Tweede Paasdag, trouwde. Toen kwamen de kinderen. Die zijn nu 23, getrouwd en met een dochter, 22, getrouwd en met een zoontje, en acht jaar.

Cecilia en haar man waren erg actief binnen hun parochie. Maar op een dag was er een priester nodig en die konden ze niet vinden. Een vriend wees hen op een anglicaanse priester in de buurt, die ook de mis kon opdragen. “We zijn naar die pastoor gegaan en zo hebben we die kerk leren kennen. Ze hebben ons met open armen ontvangen en wij begonnen daarin mee te doen.” Eerst het lekenmissiewerk, daarna studie voor het priesterschap.

Dat was nog steeds in Ecuador. Het echtpaar verhuisde naar Engeland “om onze kerk beter te leren kennen” en reisde vijf jaar geleden door naar Rome, omdat hier veel sociaal werk te doen is onder Latijns-Amerikaanse immigranten. Haar man was inmiddels priester geworden, maar lange tijd voelde Cecilia zich daar nog niet rijp voor. “Tot vijf maanden geleden. Na een bijeenkomst bij ons thuis voelde ik ineens de roeping van de Heer. Dat was een verrassing. Ik zei toen tegen mijn man dat de Heer iets méér van mij vroeg, dat hij mij vroeg mij tot priester te laten wijden.”

In Rome werkt het priesterechtpaar voornamelijk binnen de Latijns-Amerikaanse gemeenschap. Ze proberen kleding, onderdak en werk te vinden voor immigranten, zoeken gevangenen op, bemiddelen bij problemen. Omdat de anglicaanse kerk maar klein is, moeten ze daarbij vaak de hulp inroepen van de katholieke hulporganisatie Caritas. Reverenda Cecilia vertelt dat die samenwerking vlekkeloos verloopt. “Ik heb nooit iets van kritiek gevoeld. Ik respecteer zelf de broederkerk en ik vind dat ze mij en mijn kerk moeten respecteren, net als alle andere kerken.”

En de paus? Die heeft de afgelopen jaren een paar keer onderstreept dat er geen sprake kan zijn van vrouwelijke priesters binnen de rooms-katholieke kerk. Reverenda Cecilia zou daarover graag eens persoonlijk van gedachten wisselen met Johannes Paulus II. “Maar ik denk niet dat hij snel van mening verandert. Wij hebben verschillende organisaties, verschillende rites. Ik voel helemaal niets van vijandschap. Ook hij is een man van God, ook hij is aan het werk voor de kerk. We weten toch allemaal dat er één God is, één kerk, de universele kerk van Christus.”

Onder druk van koning Hendrik VIII besloot de Kerk van Engeland in 1534 het gezag van Rome niet meer te erkennen, maar dat was geen keus voor de Reformatie. De anglicanen beschouwen zich nog steeds als een deel van de katholieke gemeenschap, al denken ze onder andere heel anders over hiërarchie. “Voor ons heeft het woord katholiek geen institutionele inhoud,” zegt reverenda Cecilia. “De kerk, dat zijn wij, niet de gebouwen, niet de instellingen.” Dat is een groot verschil met de opvattingen van de huidige paus, die de teugels zelf strak in handen wil houden. Anglicaanse kerkgangers in Rome hopen dat reverenda Cecilia ook voor katholieken een aansporing kan zijn tot veranderingen. Zoals de krant La Repubblica over de priesterwijding van Cecilia Monge schreef, met een mengeling van cynisme en hoop: “Heel de ceremonie had een lentesfeer. Alsof deze eerste vrouw die in Rome tot priester is gewijd, een voorteken is van een gebeurtenis die over enkele decennia zou kunnen plaatshebben in de Sint Pieter.”

    • Marc Leijendekker