Waarom mag je op school niet kussen?; Amerikaanse kinderen maken elke dag eigen schooltelevisie

Heb je de Amerikaanse film Twister gezien? Die gaat over wervelstormen (twisters), die als zwarte slurven uit de hemel vallen. Met donder en bliksem zigzaggen zulke tornado's over steden en maïsvelden heen en slurpen ze alles op wat los en vast zit. Auto's, stenen, schommels, mountainbikes, scholen, rugbypalen, katten, koeien en zelfs mensen. Puur natuur zijn de stormen niet. De Nederlander die de film maakte, regisseur Jan de Bont, heeft ze met computers en vliegtuigmotoren nagebootst.

Wie wel een echte wervelstorm heeft gefilmd is de 10-jarige Bryan Brown uit Raleigh in de Amerikaanse staat Noord-Carolina. Dat gebeurde in september, toen hij samen met zijn vader in de auto op jacht was naar tornado's. Een immense windhoos zwabberde drie boerderijen aan flarden en Bryan legde het vast op videofilm. De volgende dag zond zijn basisschool het fragment uit op het eigen televisiekanaal. De hele school zag het. “Ik was in een klap de held van school”, glundert Bryan. “Ze noemen me Jan de Bont nummer twee.”

Zijn filmopnamen maakten zo'n indruk dat Bryan werd gevraagd voor de televisiecrew op zijn basisschool Wiley. Als cameraman. Samen met negen klasgenoten uit groep zes maakt hij elke ochtend een nieuwsprogramma voor de school-tv. Dat doen ze op veel scholen in Amerika. Omdat de scholen er zoveel groter zijn dan in Nederland - op de basisschool van Bryan zitten 600 kinderen - moet de televisie alle kinderen laten zien wat er in de andere klassen gebeurt.

Het programma op Wiley duurt vijf minuten en wordt in alle klassen live uitgezonden, na de schoolbel om vijf voor negen. De eerste twee minuten komt landelijk nieuws aan bod, zoals de verkiezingen van een nieuwe president. De rest van de tijd gaat op aan eigen nieuws zoals de score van het basketbalteam, nieuwe hobbies en de laatste roddels over de nieuwe vriend van de juffrouw uit groep 4. De uitzending eindigt met het begroeten van de Amerikaanse vlag. Dat is verplicht op alle scholen in Amerika. Alle kinderen beloven daarbij met de rechterhand op het hart trouw aan de Amerikaanse vlag en het land.

Vandaag interviewt het schoolkanaal jarigen. Twee kleuters uit groep twee vieren hun verjaardag, Jeremy en Sarah. Ze zitten met een verjaarsmuts op naast de nieuwslezeres, hun gezichten staan op onweer. Bryan trekt gekke bekken achter zijn camera maar de kleuters geven geen krimp. “Jeremy, wat is je lievelingstaart”, vraagt de nieuwslezeres. Jeremy blijft stil. “Sarah, wat is je lievelingskip”, gaat ze door. “Kentucky Fried Chicken”, roept die. Bryan slaakt een zucht van verlichting. “De kleutertjes hebben vaak een black-out”, zegt hij. “Doordat ze voor het eerst op tv zijn. Als je niet oppast maak je een stomme film, waarbij niemand meer wat zegt.”

Heel spannend vindt Bryan de eigen schooltelevisie niet. Daarom gaat hij met zijn camera de straat op als hij tijd heeft. Op reportage, mensen filmen en interviewen over van alles en nog wat. Zoals twee maanden geleden. Toen werd een jongetje van zes jaar, Jonathan Prevette, van school gestuurd omdat hij een meisje uit zijn klas op de wang had gekust. Net als veel mensen op straat vond Bobby dat “heel raar”. “Als je op straat bekenden tegenkomt kussen we elkaar ook. Waarom mag dat op school dan niet?”

Maar tijd om verder te praten heeft hij niet. Kleuter Jeremy is van zijn stoel gevallen. Hij heeft per ongeluk het microfoontje uit het oor van nieuwslezeres Samantha met zich meegetrokken. Vragend kijkt zij naar de regisseur, maar horen kan ze hem niet meer. Weet hij nog iets om de tijd vol te kletsen? De regisseur gebaart naar Bryan. En voordat hij het weet heeft de regiekamer zijn tornadofilm opgezet, omdat het fragment gisteren op de regionale televisie is uitgezonden. Over het scherm raast heel inde verte een zwarte slurf. “Als ik groot ben wil ik naar Hollywood”, lacht Bryan trots. “En dan helpt het misschien dat je al op je tiende de regionale televisie hebt gehaald.”

    • Wubby Luyendijk