Sotheby's veilt Mercator-atlas

AMSTERDAM, 8 NOV. Sotheby's in Londen veilt 26 november een zestiende-eeuwse atlas vervaardigd door de Zuidnederlandse wiskundige en cartograaf Gerard Mercator, die beschouwd wordt als de grondlegger van de moderne cartografie. De atlas, die naar schatting 2,5 miljoen gulden zal opbrengen, is maandag 11 november bij Sotheby's in Amsterdam te zien.

Het boek bevat meer dan vijftig kaarten, waaronder het enige nog bestaande exemplaar van de grote muurkaart van Europa uit 1554. Mercator heeft hier zestien jaar aan gewerkt. Zijn nieuwe visie op Europa hield twee eeuwen stand. Daarnaast zijn de enige twee nog bestaande handgemaakte en gesigneerde kaarten van Mercator in het boek te vinden en delen van de eerste wereldkaart waarop hij zijn eigen projectie-methode toepaste.

Mercator maakte in 1569 als eerste een kaart van de wereld in zogenoemde Mercator-projectie, met rechte meridianen. Deze weergave van de wereld stelde zeevaarders in staat hun koers uit te zetten in rechte lijnen. Mercator werkte ook mee aan de vervaardiging van de eerste globe. De Mercator-projectie wordt nog steeds gebruikt.

Gerard Mercator leefde van 1512 tot 1594. In 1544 werd hij gevangen gezet op verdenking van ketterij, maar na tussenkomst van de universiteit van Leuven kwam hij weer vrij. Zijn medegevangenen werden geëxecuteerd.

Voor wie Mercator de atlas precies samenstelde, is onderwerp van debat. Het meest waarschijnlijk is dat de atlas bestemd was voor zijn patroon Werner von Gymnich, die in 1570 een reis door Europa maakte. Mercator vond de bestaande kaarten van Europa onbetrouwbaar.

Het Maritiem Museum in Rotterdam, dat een belangrijke collectie atlassen van Mercator bezit, heeft grote belangstelling voor dit exemplaar. “Mercator heeft maar heel weinig van deze verzamelatlassen gemaakt, die eigenlijk bijna nooit worden aangeboden. Ze zijn echter zo duur dat wij ze met geen mogelijkheid kunnen aankopen”, zegt conservator van het museum E. Bos.