J. Kamminga; Echte workaholic

De provincie Gelderland krijgt een workaholic als commissaris van de koningin. De VVD'er J.Kamminga is gewoon om weken van tachtig tot honderd uur te maken. Zijn energie is tomeloos. “Ik ben altijd bezig”, zei Kamminga deze zomer in een vraaggesprek bij zijn afscheid als voorzitter van MKB-Nederland, de ondernemingsorganisatie voor het midden- en kleinbedrijf.

Zijn gedrevenheid, zo vindt hij zelf, wordt verklaard uit de ervaringen van zijn vader in de Tweede Wereldoorlog.

Kamminga senior was actief in het Groningse verzet, werd in 1943 opgepakt en op transport gesteld naar Sachsenhausen. Hij overleefde de oorlog, maar is die ervaring nooit te boven gekomen.

“De gebeurtenissen tijdens en na de bezetting vormen de rode draad in mijn leven”, zei Kamminga junior (geboren in 1947) deze zomer in Forum, het blad van de werkgeversorganisatie VNO-NCW. “Toen ik negentien jaar was, moest mijn vader vanwege zijn kampsyndroom stoppen met werken. Ik kwam net van de HBS en moest het makelaarskantoor van hem overnemen. Ik heb toen een maand of tien een opleiding bij Nationale-Nederlanden kunnen volgen. Daar hebben ze van deze HBS-leerling iemand gemaakt die met enig succes kon starten in het bedrijf. De verantwoordelijkheid drukte zwaar op mijn schouders, want ik had acht tot negen mensen in dienst.” Inmiddels werken er 110 mensen bij het makelaarskantoor dat Kamminga samen met zijn jongere broer en twee 'buitenstaanders' runt.

Hij werd op jonge leeftijd geconfronteerd met het ondernemerschap. Kamminga: “Het heeft mij bewust gemaakt van het feit dat we met elkaar goed moeten opletten hoe de samenleving wordt bestuurd. Dat heeft mijn betrokkenheid bij de politiek sterk vergroot.” Het humorvolle optreden van VVD-leider Hans Wiegel tijdens de verkiezingscampagne in 1972 leidde tot zijn lidmaatschap van de VVD. Op 25-jarige leeftijd werd hij gemeenteraadslid voor de VVD in Groningen. Van 1976-1979 zat hij in het hoofdbestuur en in de periode 1980-1986 was hij voorzitter van de VVD. Kamminga koesterde, naar eigen zeggen, geen grote politieke ambities, maar dichtte zichzelf als partijvoorzitter wel een vooraanstaande rol toe. “Mijn politieke marges zijn niet zo groot, maar mijn bestuurlijke marges zijn erg groot”, zei hij bij zijn aantreden.

Het absolute dieptepunt tijdens zijn voorzitterschap was de RSV-enquête. De manier waarop hij vice-premier en minister van Economische Zaken Gijs van Aardenne liet vallen (“Ik heb niet gezegd: Gijs we staan achter je. Ik heb gezegd: Gijs we staan om je heen”) bleef niet zonder gevolgen. Drie maanden na zijn afscheid als VVD-voorzitter werd hij gepasseerd voor het lidmaatschap van de Eerste Kamer. Kamminga in Vrij Nederland (1988): “Ik ben een weekend ontzettend chagrijnig geweest, toen dacht ik: even kracht tonen. Je hele loopbaan is van een leien dakje gegaan, je bent nog jong, je hebt je kantoor nog. Goed voor de karaktervorming om een deuk op te lopen.”

Een jaar na zijn afscheid als voorzitter van de VVD wordt Kamminga voorzitter van het KNOV. Zijn belangrijkste wapenfeit is de fusie tussen de twee belangenorganisaties voor het midden- en kleinbedrijf KNOV en NCOV tot MKB-Nederland.

Twintig jaar 'Den Haag' naast het makelaarskantoor in Groningen heeft zijn tol geëist. Zijn eerste huwelijk liep op de klippen; onlangs is Kamminga hertrouwd.

Toch kondigde Kamminga deze zomer bij zijn afscheid aan dat hij het niet rustiger aan gaat doen. Hij grossiert in bestuursfuncties en commissariaten. “Het blijft een beetje een handicap als je op je 49ste al veel hebt gedaan”, zei Kamminga. “Maar ik sluit niets uit.” Het werd commissaris van de koningin in Gelderland.

    • Cees Banning