De onvermijdelijke aftakeling

De malle tennispet, Ned.3, 21.03-22.00u.

In de fraai gelegen villa, die dienst doet als tehuis voor oudere kunstenaars en intellectuelen, herinneren de bewoners elkaar aan de vaste tijden die hier gelden voor ontbijt, lunch, diner en televisie kijken. “En hoe laat worden we begraven?” vraagt één van hen op cynische toon.

In hun midden bevindt zich de gepensioneerde uitgever Max Brood, fijnzinnig vertolkt door Ton Lutz, die met zijn oogopslag verraadt welke gevoelens van weemoed er door hem heen gaan en hoe de aftakeling hem doet huiveren.

De malle tennispet van Anne van der Linden, vanavond te zien bij de NPS, is een anecdotische vertelling naar een verhaal van Remco Campert, één van de minst verfilmde auteurs van Nederland. Tijdens een etentje met zijn opvolger, die alleen nog is geïnteresseerd in bestsellers, ziet de oude uitgever bij toeval de nu eveneens bejaarde dichter Karel Rijpma - wiens bundels hij ooit uitgaf - en diens veel jongere vrouw, met wie hij destijds kennelijk iets moois heeft gehad. Als daarop de oude hartstocht weer oplaait, blijkt dat dat voornamelijk vergeefse moeite is geworden.

Een herfstig getoonzet verhaal kortom, dat zijn kracht zou kunnen ontlenen aan sprekende details en veelzeggende blikken. Anne van der Linden heeft het echter anders gedaan: de camera (van Joost van Starrenburg) is veelal scheef geplaatst en de montage is, eerlijk gezegd, om gek van te worden. De kleinste handeling is uit diverse standpunten gefilmd, vaak in extreme close-ups, en in minstens vier of vijf stukjes gesneden. Eén blik bestaat uit een koortsachtig ogende reeks van functieloze overvloeiers, waardoor een rusteloos effect wordt bewerkstelligd, dat misschien wel model staat voor de woelingen in het hoofd van Max Brood, maar de vertelling geen goed doet. Zelden geeft Van der Linden de kijker de kans om te doen wat althans ik het liefst had gedaan: aandachtig naar de acteurs kijken.

Dezelfde jachtige decoupage- en montagestijl is toegepast in de bioscoopfilm Naar de klote! die volgende week in première gaat. Maar die speelt zich dan ook af onder jongeren in de house scene, en niet onder oudere mensen die zich tegen wil en dank moeten neerleggen bij hun verval.