Mandela wil diplomatieke rol spelen; Tallozen sterven in oosten van Zaïre

NAIROBI /PARIJS, 7 NOV. Talloze vluchtelingen in Oost-Zaïre sterven door uitdroging. Dat hebben ooggetuigen aan de Verenigde Naties meegedeeld. Volgens een hoge Zaïrese diplomaat wil de Zuidafrikaanse president Mandela een rol spelen bij het bereiken van vrede in het hart van Afrika.

Ooggetuigen in de Rwandese grensstad Gisenyi brachten aan functionarissen van de VN verslag uit over de dood van de vluchtelingen in de bergen van Oost-Zaïre, ten noorden van het Kivu-Meer. “Ze zeggen dat ze overal om zich heen mensen zagen sterven door een gebrek aan water op de helling boven de kampen Kahindo en Katale”, aldus Peter Kessler, de woordvoerder van de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties (UNHCR) in de Keniaanse hoofdstad, Nairobi.

Volgens de Zaïrese gezant Honore Ngbanda, die vanochtend een gesprek met Mandela had, heeft de Zaïrese president Mobutu zijn Zuidafrikaanse collega verzocht een “belangrijke diplomatieke rol te spelen in dit conflict”. “En hij zal de rol spelen die van hem wordt verwacht in de situatie zoals die nu in Zaïre bestaat”, aldus Ngbanda.

De Franse minister van Buitenlandse Zaken, Hervé de Charette, betreurt het 'gebrek aan ruggengraat' van de internationale gemeenschap inzake het conflict in Oost-Zaïre. Hij sprak gisteravond op de Franse zender LCI zijn ergernis uit over het uitblijven van internationaal ingrijpen. “De belangrijkste hindernis is, eerlijk gezegd, het gebrek aan wilskracht van de internationale gemeenschap”, verklaarde hij. “Bij alle deuren waarop ik klop met de vraag of iemand bereid is zijn verantwoordelijkheden te nemen, antwoordt men 'nee' of vriendelijk 'kom morgen nog eens terug', of zelfs: 'misschien schenken wij u een vliegtuig'.”

De Charette zei dat de Verenigde Staten negatief hebben geantwoord op de oproep van Frankrijk om troepen te verschaffen voor een internationale vredesmacht. Hij legde er de nadruk op dat Frankrijk geen manschappen naar Oost-Zaïre zal sturen als de VS niet deelnemen aan de vredesmacht. “Wij willen niet dat het een Frans leger wordt. Dat zou een erg slechte beslissing zijn.” De Charette meent dat een internationale vredesoperatie moet plaatshebben onder de vlag van de Verenigde Naties. De Charette zei verder dat president Mobutu “de sterkste persoon van Zaïre” is en dat deze “zelf het meest geschikt is de noodzakelijke verantwoordelijkheden voor Zaïre te nemen”.

De Zaïrese president stemt in met het zenden van een neutrale internationale troepenmacht naar zijn land. Dat maakte Raymond Chrétien, de speciale bemiddelaar van de VN in het conflict in het gebied van de Grote Meren, gisteravond bekend na zijn onderhoud met Mobutu in de Franse plaats Roquebrune Cap-Martin. De ministers van Ontwikkelingssamenwerking van de Europese Unie zijn vandaag bijeen om een oplossing te zoeken voor de 1,2 miljoen vluchtelingen in Oost-Zaïre. De Europese Commissaris voor humanitaire hulp, Emma Bonino, zal naar verwachting pleiten voor het openen van veilige corridors naar de regio, waardoor voedsel kan worden aangevoerd en de Hutu-vluchtelingen kunnen terugkeren naar Rwanda en Burundi. Volgens diplomaten wil Bonino ook dat de corridors militaire bescherming krijgen. (AFP, AP, Reuter)