Leiderdorp maakt zich kwaad over Bos-variant

Het debat over de HSL kreeg maandag een onverwachte wending. De Tweede Kamer bleek in meerderheid voor de 'Bos-variant'. Leiderdorp vraagt zich af of argumenten nog wel een rol spelen.

DEN HAAG, 7 NOV. De gemeente Leiderdorp heeft de afgelopen jaren vele tienduizenden guldens uitgegeven aan onderzoeken en adviezen over mogelijke tracés voor de hogesnelheidslijn. Terwijl die kosten opliepen, gingen de inkomsten uit de onroerende-zaakbelasting naar beneden door waardedaling van huizen langs de diverse tracés.

De onderzoeken wezen uit dat het voorkeurstracé van het kabinet, door het Groene Hart, een van de meest waardevolle gebieden op een zeer kwetsbare plaats zou doorsnijden. De polder Achthoven, met zijn karakteristieke kavelstructuur, monumentale boerderijen en het veenweidegebied dat als overwinteringsplaats dient voor wintergasten - daarvan zou een driehoekig deel worden afgesneden door de hogesnelheidslijn. Het gevolg zou zijn dat tussen spoorlijn en dorp de verstedelijking, tot dan toe buiten de deur gehouden, door de nieuwe demarcatielijn onvermijdelijk verder oprukt. De gehele Munnikenpolder, ten westen van de Achthovenpolder, zou eraan worden opgeofferd.

Een ander tracé, naar zijn bedenker de 'Bos-variant' genoemd, zou de bebouwde kom van het dorp dwars doorsnijden. Rijksweg A4 gaat weliswaar ook door de woonbebouwing, maar daarnaast is geen ruimte meer om nog een hogesnelheidslijn aan te leggen - al helemaal niet als die weg wordt verbreed, wat het rijk wil.

Een ondergrondse spoorlijn zou misschien kunnen, maar die zou dan wel erg diep (geboord) moeten worden aangelegd. Anders zou de verdiepte en overdekte verbreding van de rijksweg waar de gemeente zich hard voor maakt tot verzakkingen van de hogesnelheidslijn leiden. Zo'n diep geboorde tunnel ontbrak echter in de uitwerking door het kabinet van 'Bos': het rijk wil niet de verdenking op zich laden dat het deze variant als te kostbaar afschildert.

Toen het kabinet dit voorjaar de knoop doorhakte en koos voor een tunnel onder het Groene Hart, voelde Leiderdorp zich gered. “Wij hadden steeds een voorkeur uitgesproken voor gebruik van het bestaand spoor”, zegt verantwoordelijk wethouder C.A. Huigen-Van Boven, “maar een tunnel onder de Achthovenpolder, dat vonden wij belangrijke winst. Voor ons werd het tracé daarmee aanvaardbaar.”

Leiderdorp heeft de afgelopen weken dan ook met verbijstering het debat over de hogesnelheidslijn gevolgd. Steeds meer fracties bleken bereid zich sterk te maken voor de 'Bos-variant', om koste wat kost het Groene Hart te vrijwaren van doorsnijding. Voor Leiderdorp zouden noodvoorzieningen getroffen moeten worden - maar niemand die duidelijk maakte welke dan wel.

Huigen-Van Boven: “De Groene-Hartvariant mét tunnel heeft minder gevolgen voor de omgeving en de natuur dan 'Bos'. Dat is ook onze opvatting - en wie kan het beter weten dan wij? Het is ónze Achthovenpolder en wíj vinden dat die door de tunnel gespaard blijft.”

De afgelopen maanden zijn alle fractiewoordvoerders de situatie in Leiderdorp ter plekke komen bekijken. CDA'er Leers zei bij die gelegenheid dat 'Bos' hem onaanvaardbaar leek; afgelopen maandag bleek hij van mening veranderd, net als een aantal maatschappelijke organisaties waaronder ANWB, Natuurmonumenten en Wereldnatuurfonds.

PvdA'er Van Heemst sprak zijn voorkeur voor 'Bos' uit - en beloofde de minister te vragen naar een oplossing voor de combinatie met de verbrede rijksweg. Die antwoordde dat zo'n oplossing technisch vrijwel onhaalbaar was. “Maar het lijkt wel of niemand nog naar argumenten luistert”, aldus Huigen-Van Boven.

Zoals nog andere, voor de gemeente evidente nadelen van 'Bos'. Huigen-Van Boven: “De Bos-variant loopt niet pal langs de snelweg. Soms wel, maar vaak ook niet, want de bochten in de snelweg zijn te scherp voor de hogesnelheidslijn. Dus krijg je restgebieden, met nodeloos ruimtebeslag en versnippering als gevolg. De Vlietlanden, een recreatiegebied, wordt daar het slachtoffer van.”

In Leiderdorp heeft nu de gedachte postgevat dat het geld voor onderzoeken beter in kas had kunnen blijven. “De onderzoeken hebben ons van feiten voorzien. Maar die doen er in dit debat niet toe.”

    • Gretha Pama