Bezoek Kok en Van Mierlo aan Japan naar tevredenheid afgesloten; Historie centraal in provincie

Het werkbezoek van Kok en Van Mierlo aan Japan werd vandaag afgesloten. De voorbereiding van de viering van vierhonderd jaar Nederlands-Japanse betrekkingen in het jaar 2000 is begonnen.

TOKIO, 7 NOV. Nederland en Japan zijn het met elkaar eens dat de samenwerking tussen de Europese Unie en Japan moet worden versterkt. Tot die conclusie kwamen gisteren de vijf grote Japanse dagbladen in hun summiere berichtgeving over de ontmoeting tussen minister-president Kok en de Japanse premier Ryutaro Hashimoto. De kranten wezen hierbij specifiek op het komende Nederlandse voorzitterschap van de Unie.

Volgens minister Van Mierlo (Buitenlandse Zaken) is dit komende voorzitterschap de enige reden geweest dat het mogelijk was het driedaagse werkbezoek aan Japan te brengen. De Japanse regering ontvangt veel buitenlandse regeringsdelegaties. Vorige week vrijdag was de Duitse bondskanselier Kohl op bezoek bij Hashimoto. Hij vroeg de Japanners investeringen te doen in het oostelijke deel van Duitsland, en gisteren kwam de Boliviaanse president langs om een Japanse lening in ontvangst te nemen.

Van Mierlo sprak gisteravond zijn tevredenheid uit over het bezoek. Zijn tevredenheid gold vooral de “ontdekking” dat Nederland wegens de uitzonderlijk lange, onafgebroken relaties met Japan voor veel Japanners een speciale betekenis heeft. “Geschiedenis leeft voor de Japanners”, aldus Van Mierlo, die meent dat de komende viering van vierhonderd jaar Nederlands-Japanse betrekkingen in het jaar 2000 een uitgelezen kans is om hieruit profijt te trekken, ook zakelijk.

Gisteravond werd in een hotel in Tokio in aanwezigheid van zo'n 800 Japanse en Nederlandse genodigden het logo van de komende viering onthuld door Kamerlid en oud-staatssecretars voor Internationale Handel Van Rooy. Zij is voorzitter van de Stichting vierhonderd jaar Nederland-Japan die de viering gaat voorbereiden. Haar tegenhanger aan Japanse kant is oud-minister van Buitenlandse Zaken Taro Nakayama, op het moment Lagerhuislid namens de Liberaal-Democratische Partij en voorzitter van de Nederlands-Japanse parlementaire vriendschapsliga.

Een eigenaardige omissie in de berichtgeving van de landelijke Japanse pers is elke verwijzing naar deze komende viering, alsook naar de uitnodiging van de Nederlandse regering aan keizer Akihito om in het jaar 2000 Nederland te bezoeken. Terwijl deze landelijke pers slechts uitermate beknopt en droog berichtte over de “noodzaak tot samenwerking met de EU”, kregen de Nederlandse hoogwaardigheidsbekleders daarentegen veel aandacht in de provincie.

De bezoeken van Van Mierlo en Van Rooy aan Nagasaki, waar ruim twee eeuwen de handelspost van de VOC was gevestigd, van Van Rooy aan de provincie Oita, waar in 1600 het schip De Liefde strandde, en van Kok aan de stad Kobe kregen veel aandacht van lokale televisiestations en kranten. Hoe verder van Tokio des te meer aandacht: Terwijl het bezoek van Kok aan de keizer en aan de premier geen enkele aandacht kreeg op de Japanse televisie, stonden in Nagasaki vijf lokale televisieploegen te wachten op Van Mierlo en schreven de lokale kranten wél uitgebreid over de bijna vierhonderd jaar oude banden met Nederland. De Nederlandse ambassade heeft een lijst opgesteld van zo'n zestig Japanse steden en provincies die historische banden met Nederland hebben. Van Rooy zei gisteren deze zeker te zullen gebruiken voor de viering in het jaar 2000.

Over de minder positieve ervaringen van Nederlanders met Japan gedurende de oorlogsjaren zei Van Rooy gisteren dat ze contact heeft met de organisaties van belanghebbenden in Nederland en dat er voor de ervaringen in de kampen in toenmalig Indië ook ruimte zal moeten zijn in het jaar 2000. Kok heeft tijdens het bezoek verscheidene malen zijn waardering uitgesproken voor de wijze waarop de Japanse regering, en haar vertegenwoordiging in Den Haag, dit gevoelige onderwerp bespreekbaar maakt.

Om een weinig historische reden was ook de provincie Hokkaido zeer blij met het Nederlandse bezoek aan Japan. De KLM wil een direkte verbinding met dit noordelijkste eiland openen, een vlucht die vervolgens door moet vliegen naar de stad Nagoya. Rusland heeft echter nog geen vergunning voor het gebruik door de KLM van het Russische luchtruim gegeven omdat het zelf wegens militaire redenen niet op Hokkaido mag vliegen. Volgens Van Mierlo ontwikkelt dit probleem tussen Japan en Rusland zich nu in de goede richting.

Op landelijk niveau is de samenwerking met Japan voor de 2000-viering gisteren begonnen met een lunch van de Nederlandse delegatie met zeven Japanse parlementariërs onder leiding van Taro Nakayama, later op de dag gevolgd door de genoemde feestelijke onthulling van het logo.

Vanmorgen is premier Kok doorgereisd naar de Filippijnen waar hij onder meer een ontmoeting zal hebben met president Ramos. Van Mierlo is vanuit Tokio naar Moskou gevlogen waar hij samen met zijn Italiaanse en Ierse collega, de huidige EU-trojka, zal spreken met leden van de Russische regering. De drie reizen na de besprekingen in Moskou direct door naar het Midden-Oosten.

    • Hans van der Lugt