'In Bosnië is nog lang vredesmacht nodig'

BRUSSEL, 6 NOV. In Bosnië zal nog “tal van jaren” een internationale troepenmacht aanwezig moeten zijn om een duurzame vrede te garanderen. Dat zegt een internationale commissie van wijzen, die een jaar lang de situatie op de Balkan heeft bestudeerd.

De commissie, onder leiding van de Belgische oud-premier Leo Tindemans, overhandigde gisteren haar rapport 'De onvoltooide vrede' aan Europees commissaris Van den Broek. Na intensieve studie en gesprekken met vijfhonderd gesprekpartners stelde ze 57 aanbevelingen op om rust en vrede te brengen in het Europese kruitvat.

Een redelijke garantie op veiligheid is de voorwaarde voor vreedzaam samenleven en samengaan van de verschillende bevolkingsgroepen, aldus de wijzen. Alleen internationale militaire aanwezigheid kan die garantie geven. De Amerikanen zullen daar deel van moeten uitmaken door zeker tien procent van de troepen te leveren.

De commissie, opgericht in juli 1995 door het Berlijnse Aspen-instituut en de Carnegie-stichting, pleit ook voor een snelle terugkeer van de vluchtelingen. “Hoe langer het duurt, hoe moeilijker de situatie wordt”, waarschuwde de Franse oud-minister Simone Veil gisteren.

De internationale gemeenschap dient te ijveren voor nieuwe, en ditmaal eerlijke en vrije verkiezingen in Bosnië binnen twee jaar. Er is behoefte aan een democratische cultuur, onderstreepte Tindemans.

De wijzen luiden de alarmklok over Kosovo. Het Westen zou moeten bemiddelen tussen de Albanezen in Kosovo en het Servische bewind, omdat het passieve verzet van de Albanezen tegen de Servische heerschappij gemakkelijk kan omslaan, zo waarschuwen ze.

In Sarajevo zijn de drie leden van het collectieve presidentschap van Bosnië - de Serviër Krajisnik, de moslim Izetbegovic en de Kroaat Zubak - er gisteren voor de vijfde keer niet in geslaagd het eens te worden over een centrale regering. Krajisnik, die voor een maximale autonomie van de Servische Republiek in Bosnië is, bleef vasthouden aan de noodzaak van een kleine overkoepelende regering met weinig bevoegdheden, Izetbegovic aan de noodzaak van een omvangrijke centrale regering met veel bevoegdheden. Zubak zit met zijn mening tussen deze standpunten in. (ANP, Reuter)