Clinton wint, Congres blijft van Republikeinen

WASHINGTON, 6 NOV. William Jefferson Clinton is gisteren met grote meerderheid herkozen als president van de Verenigde Staten. Maar de Republikeinen hebben in beide huizen van het Congres hun meerderheid weten te behouden. De vijftigjarige Clinton is de eerste Democratische president sinds Franklin Delano Roosevelt die een tweede termijn kan beginnen. Hij heeft vijftig procent van de stemmen behaald, terwijl 96 procent van de stemmen zijn geteld.

Zijn Republikeinse rivaal Bob Dole kreeg ongeveer 41 procent, aanmerkelijk meer dan de meeste opiniepeilingen hadden voorspeld. De kandidaat van de Hervormingspartij, de zakenman Ross Perot, kwam niet verder dan negen procent. De opkomst was zelfs voor Amerikaanse begrippen uitzonderlijk laag - slechts 49 procent van de stemgerechtigden bracht zijn stem uit.

Clinton, die de uitslagen afwachtte in Little Rock, de hoofdstad van Arkansas, zei in een toespraak tot zijn feestende aanhang dat nu de tijd is aangebroken om politiek geharrewar terzijde te schuiven. “Er is werk te doen.” Volgens de president heeft het Amerikaanse volk met de uitslag aan de politiek de boodschap willen overbrengen: “Werk samen.”

Clinton bedankte Bob Dole voor zijn campagne en zijn levenslange dienstbaarheid aan het land. Dole, die de uitslagen in Washington volgde, had Clinton eerder op de avond al met zijn felicitaties opgebeld. Tot zijn aanhang zei de Republikein dat het pijn doet om te verliezen, maar dat hij zich zal blijven inzetten voor “wat goed is voor Amerika”. Hij zei Clinton het beste te wensen.

Al vroeg op de avond, twee uur voor de stemlokalen aan de westkust sloten, maakten de Amerikaanse televisiestations bekend dat Clinton was herkozen. Na de duurste campagne in de Amerikaanse geschiedenis bleek dat de man die al maanden de grote favoriet was, inderdaad had gewonnen. In totaal won hij 379 kiesmannen, tegen Dole 159. Clinton won in 31 staten, onder meer in de door beide kandidaten fel bevochten staten Californië, Florida en Ohio. Dole won in 19 staten en Perot in niet één staat.

De zetelverdeling in het nieuwe Congres stond pas vroeg in de ochtend vast. In de Senaat hebben de Republikeinen nu 54 zetels, een winst van één, en de Democraten 45. Eén zetel is nog onbeslist. In het Huis van Afgevaardigden is de verhouding, bij het sluiten van deze krant, 220 voor de Republikeinen tegen 198 voor de Democraten. Vijftien zetels zijn nog onbeslist. Twee zetels zijn in handen gekomen van onafhankelijke kandidaten. De Democraten wonnen alle elf gouverneurschappen waarover gisteren gestemd werd.

In een aantal staten werden ook referenda gehouden over burgerinitiatieven. Californië stemde met grote meerderheid in met een fel omstreden voorstel positieve discriminatie bij de overheid af te schaffen, tegen de zin van president Clinton in. Ook stemden de Californiërs in met legalisering van het gebruik van marihuana voor medische doeleinden. In Colorado haalde een voorstel om het recht van ouders om de opvoeding en opleiding van hun kinderen te bepalen grondwettelijk vast te leggen het niet.

In een groot aantal verkiezingen voor zetels in het Congres won de zittende kandidaat. De conservatieve Republikeinse senator Jesse Helms versloeg in North Carolina met ruime marge zijn uitdager Harvey Gantt. In South Carolina behield de 93-jarige Republikein Strom Thurmond zijn zetel. In Massachusetts won de Democraat John Kerry van de gematigde Republikeinse gouverneur William Weld.