Beurzen verwelkomen de uitslag

AMSTERDAM, 6 NOV. De financiële markten verwelkomden de uitkomst van de Amerikaanse verkiezingen gisteravond en vanmorgen als het beste van twee werelden. De handhaving van de machtsbalans tussen een Democratische president en een Republikeinse Congres wordt daar gezien als de sleutel voor de voortzetting van de tot nu toe succesvolle beleidsmix van begrotingsdiscipline en gematigde economische groei.

Op Wall Street steeg het Dow Jones-gemiddelde met twee derde procent tot ruim 6081 punten, toen beleggers gaandeweg overtuigd raakten dat Clinton weliswaar de verkiezingen zou winnen, maar de Republikeinen hun meerderheid in zowel de Senaat als het Huis van Afgevaardigden zouden behouden. “Clinton houdt al te drieste Republikeinse plannen voor belastingverlaging in toom, het Republikeinse Congres weerhoudt het Witte Huis van te grote overheidsuitgaven en regelzucht,” zo vatte het effectenhuis Lehman Brothers de effecten van het voortzetten van de machtsbalans op voorhand samen. H. de Bruijne, hoofd obligatie-analyse van ING Barings, vindt dat met de uitslag het “meest wenselijke scenario is uitgekomen. De Verenigde Staten hebben nu al het laagste begrotingstekort van de zeven grootste industrielanden. De perceptie van de markt is dat het beleid dat daartoe leidde, nu kan worden voortgezet.”

Evenals de aandelenkoersen, steeg op de valutamarkt de Amerikaanse dollar met een cent tegenover de gulden tot iets boven 1,71 gulden en won de munt aan kracht ten opzichte van de Japanse yen, op 114,5 yen - en dat is een van de hoogste koersniveaus sinds 1994.

De belangrijkste onderliggende factor voor die koersstijgingen was de Amerikaanse obligatiemarkt. Obligaties zijn gevoelig voor inflatie, en voor het begrotingsbeleid. Inflatie holt de waarde van obligaties op termijn uit, zodat beleggers een hogere rente vragen om inflatierisico's te compenseren. Een hoger begrotingstekort vergroot de kapitaalbehoefte van de overheid en drukt zo de koersen van obligaties. Maar nog vorige week vrijdag bleek, zeer ten gunste van Clinton, dat de werkloosheid in de Verenigde Staten zeer laag bleef op 5,2 procent zonder dat er sprake was van een opwaartse druk op de lonen, die tot inflatie kan leiden. Drie dagen eerder wezen gegevens over de Amerikaanse begroting op een tekort van rond de 100 miljard dollar in het lopende jaar. Dat is 1,5 procent van het bruto binnenlands produkt - een percentage waar Europa alleen maar jaloers op kan zijn.

Voortzetting van de Democratisch-Republikeinse machtsbalans die Clinton heeft gedwongen om in de loop van de volgende zes jaar het begrotingstekort naar nul terug te brengen, en de voorlopige afwezigheid van inflatiedruk, zijn de motor achter de stijgende obligatiekoersen. Als de obligatiekoersen stijgen, daalt de effectieve rente op obligaties. En een lagere rente is op zijn beurt weer goed voor aandelen.

Amerikaanse obligaties stegen gisteren in de loop van de dag al fors en zetten hun opmars vannacht in Tokio door. Door de koersstijgingen bereikte de rente op de Amerikaanse kapitaalmarkt het laagste punt van de afgelopen zeven maanden, met een rendement van 6,55 procent op de 30-jarige toonaangevende staatsobligatie. De buitenlandse kooporders voor dollar-obligaties, de laatste tijd met name weer afkomstig uit Japan, werken gunstig voor de dollarkoers.

Via de dollarkoers, de Amerikaanse aandelenbeurs, en via de obligatiemarkten, die de Amerikaanse koersstijgingen volgden, reageerden ook de overzeese aandelenbeurzen vanmorgen positief. Tokio ging vannacht bijna anderhalf procent vooruit, en in Europa noteerden de beurzen vanmorgen overal tussen de half en anderhalf procent hoger. In Amsterdam zakte in een gunstige obligatiemarkt de rente op de tienjarige staatsobligatie vanmorgen van 5,8 procent naar 5,77 procent. De AEX-index in Amsterdam steeg met meer dan een half procent tot 589,06 punten rond het middaguur.

Gisteren werd duidelijk dat de markt het handhaven van de Republikeinse greep op het Congres in de loop van de dag al in de koersen verdisconteerde. Het is onzeker of ook de officiële uitslag van de verkiezingen vanavond nog op Wall Street zal worden gevierd. Op basis van het adagium buy on the rumour, sell on the facts, kan de bevestiging van de juistheid van die vooronderstelling vanavond net zo goed zorgen voor winstnemingen in New York.

    • Maarten Schinkel