Erasmusbrug in Rotterdam blijft dagenlang gesloten

ROTTERDAM, 5 NOV. De Erasmusbrug blijft nog dagenlang gesloten voor het verkeer. Pas als de wind voldoende is geluwd om de tuidraden aan de bovenkant met nylonkabels vast te sjorren, gaat de brug weer open. Tijdens een persconferentie in het Rotterdamse stadhuis kwam wethouder J. van der Tak (Gemeentewerken) vanochtend met “deze niet te verkopen boodschap”.

Zwaan of Harp; twee bijnamen voor de Erasmusbrug deden begin jaren negentig de ronde. Rotterdam koos 'de Zwaan', maar 'de Harp' heeft nu weer betere papieren. Gisteren speelden rond het middaguur de elementen voor het eerst hun ketelmuziek op de stalen snaren van de Erasmusbrug. Bij windkracht acht en een stevige regenbui begonnen onder hevig gekraak de tuien te zwabberen, de 139 meter hoge pyloon van links naar rechts te zwiepen en het wegdek te golven.

Een uur lang werd de Nieuwe Maas voor scheepvaart afgesloten, terwijl Gemeentewerken de tuien met oranje nylondraden aan elkaar sjorde om de trillingen te dempen. Rond half drie was het gevaar geweken, even later mochten de trams weer over de Erasmusbrug rijden. Maar pas wanneer de tuien ook aan de bovenkant met elkaar zijn verbonden, wordt de situatie veilig geacht voor alle verkeer. Daarvoor moet een hoogwerker de brug op, en dat kan pas onder windkracht vier. Volgens Meteo Consult is er pas dit weekeinde in de nachtelijke uren een kansje dat de herfststormen even gaan liggen.

“Een zeer onaangename verrassing” noemde Van der Tak de sluiting van de Erasmusbrug, precies twee maanden nadat ze door koningin Beatrix feestelijk was geopend. Bij een eerste onderzoek is geen schade aan de Erasmusbrug geconstateerd, volgende week dinsdag valt er pas iets te zeggen over de oorzaak van de trillingen, aldus de wethouder. Het onderzoek wordt uitgevoerd door experts van Gemeentewerken, TNO en het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium. Op basis van berekeningen van dat lab en van Gemeentewerken zijn bij de bouw schokdempers aangebracht in de tuien. Die blijken de trillingen nu onvoldoende te onderdrukken.

Speculaties over de oorzaak van de trillingen lopen uiteen. Directeur A. Thijssen van de Rotterdamse dienst Gemeentewerken suggereerde dat het wegdek onder invloed van windvlagen is gaan trillen, wat zich heeft voortgezet in de tuien. “Het gaat om een horizontale windbelasting die zich omzet in verticale trilling”, zei hij vanochtend. Dr.ir. J. Blaauwendraad, hoogleraar constructieleer aan de Delftse faculteit civiele techniek, acht dat als “waarnemer op afstand” niet waarschijnlijk. De tuidraden zouden door windvlagen of turbulentie in hun 'voorkeurfrequentie' zijn gebracht. De voorkeurfrequentie is de trilling waarin een harpsnaar komt als hij aangeslagen wordt. De voorkeurfrequentie van tuidraden wordt bepaald door het materiaal, de doorsnede, de lengte en de spanning. De regen die langs de tuien loopt, kan het windprofiel ongunstig beïnvloeden.

Met de nylonkabels is die trilling voorlopig gedempt. Het zoeken is nu naar een blijvende oplossing. Is er sprake van een constructiefout, dan zal de gemeente “uiteraard” een claim indienen bij bouwer Grootint bv., zo liet een woordvoerder weten.

Pagina 3: Architect Van Berkel reageert nog niet

Architect Ben van Berkel wilde vanochtend niet reageren op de problemen met 'zijn' brug. Hij wacht liever de uitslag van het onderzoek af. Ook andere betrokkenen waren vanochtend niet bereikbaar.

De problemen rond de bibberende Erasmusbrug treffen Rotterdam dan in het hart. Volgens wethouder Van der Tak wordt de gemeente overspoeld met telefoontjes van boze Rotterdammers, die willen weten wat er met 'hun' brug aan de hand is. Aan de voet van de brug varieerde de toon gisteren tussen bezorgdheid en galgenhumor. “Ik dacht dat 'ie al was weggewaaid”, zei een toeschouwer. “Goeie city promotion.” Een agent die het verkeer tegenhield, fluisterde samenzweerderig dat een “ramp nog maar net voorkomen was”. Anderen trachtten de zaak te bagatelliseren. “De ArenA heeft haar grasmat, Rotterdam de Erasmusbrug”, grapte een bleek ogende P. Rodenberg, projectleider van de Kop van Zuid.

De Erasmusbrug geldt als een uithangbord voor Rotterdam en haar bouwproject Kop van Zuid. Verkeerstechnisch was de aanleg van de 365 miljoen kostende oeververbinding niet strikt noodzakelijk. Voor de brug werd gekozen om de stedebouwkundige ambities van de Kop van Zuid te realiseren - dit project op de linker Maasoever beoogt namelijk het stadscentrum als het ware over de Nieuwe Maas te tillen.

R. Bakker, het hoofd van de dienst stadsontwikkeling, maakte zich eind jaren tachtig sterk voor de dure variant van architect Ben van Berkel. De geknikte, achterover hellende pyloon was vanuit oogpunt van constructie onlogisch, maar de brug was een investering in prestige. Bakker noemde de Erasmusbrug een metafoor, het soort bouwwerk dat mensen het gevoel geeft “een hoger doel te dienen”.

De brug diende als symbool voor het nieuwe Rotterdam de Euromast te vervangen, zou een brug worden die de twee stadsdelen verbond die elkaar tot dusver op beide Maasoevers de rug toekeerden. Dat maakt de huidige problemen des te pijnlijker.