Winnaar van marathon Amsterdam had nog nooit van Nederland gehoord; Debutant Chebet spot met alle logica

AMSTERDAM, 4 NOV. De tijden van de winnaars zijn het visitekaartje van een marathon. En Amsterdam wil na vele jaren van kommer en kwel met zijn wedstrijd over 42 kilometer en 195 meter internationaal gaan meetellen. De sombere, zeer winderige herfstdag van gisteren was echter bepaald niet geschikt om lekker door de hoofdstad te rennen. Daarom werd gevreesd voor een tegenvallende winnende tijd. Maar niemand had gerekend op de onbekende Joseph Chebet.

Daar waar de Spaanse favoriet Serrano, als tweede gefinisht, drie minuten langzamer liep dan zijn persoonlijke record, kwam de tengere Keniaan in de eerste marathon van zijn leven op 2.10,57 uit. En daarmee bleef de 'schade' in vergelijking met de tijd van de winnaar in het windstille New York, waar gisteren vijf uur later dan in Amsterdam werd gestart, beperkt tot een minuut. “Ongelooflijk”, reageerde organisator Jos Hermens. “Een tijd van 2.10 hier is in goed weer misschien wel 2.07 waard.”

Opgelucht legde Hermens na afloop zijn arm vaderlijk om de schouder van de kleine Joseph. Tot voor twee weken geleden wist ook de toch goed ingevoerde atletiekmanager niet wie de 26-jarige Keniaan was. De bevriende toploper German Silva had in Kenia met Chebet getraind en gaf zijn naam door. Hermens nodigde de nieuweling uit voor Amsterdam. Dat kostte hem bijna geen startgeld. Uit een soort beleefdheid gaf hij Chebet 500 dollar. Topattractie Antonio Serrano kreeg 25.000 dollar startgeld.

Dat bedrag zal, zo schatte Hermens na afloop, Chebet ook opstrijken voor zijn zege. De Keniaan bleek een gouden debutant. Voor het eerst in het buitenland liep hij onverstoorbaar zijn race. Van de wind en zijn gerenommeerde tegenstander trok Chebet zich niets aan. Hij bleef na 25 kilometer met Serrano (beste tijd 2.09,13) en de Portugees Joaquim Pinheiro (2.09,32) aan kop van het deelnemersveld over en trok er vlak voor het 35-kilometerpunt zelfs alleen op uit. Serrano en Pinheiro keken elkaar een paar keer verbaasd aan. Wie was toch die Keniaan?

Chebet bleef weg, kwam als eerste de Arena - mét gesloten dak - binnen en vertelde na de prijsuitreiking met zachte stem over zichzelf. Hij komt uit de buurt van Nairobi en doet pas drie jaar serieus aan atletiek. Zijn Italiaanse manager bleek deze wedstrijd voor hem te hebben uitgezocht. Om Chebet op zijn gemak te stellen had Hermens hem in de dagen voor de wedstrijd ondergebracht in zijn atletenhuis in Uden. Nee, Chebet had voordat hij woensdag op het vliegtuig was gestapt nog nooit van Nederland en Amsterdam gehoord. Ja, knikte de verrassende winnaar, hij vond het hier mooi. “Maar wel erg winderig”, lachte hij.

Er stond soms windkracht 7 op het parcours. “Dat betekent dat je jezelf constant moet corrigeren. Het lijkt wel of je aan een intervaltraining bezig bent”, legde Bert van Vlaanderen uit. Hij werd de beste Nederlander met een vijfde plaats, zes seconden achter de in Eindhoven woonachtige Ethiopische asielzoeker Tessema. Ook John Vermeule (negende) en Marti ten Kate (tiende) eindigden bij de eerste tien. Van Vlaanderen hoopte in de hoofdstad een tijd van binnen de 2.12 te lopen. Al voor de start begreep hij echter dat hem dat door de sterke wind niet zou lukken. Hij liep vanaf het begin in de tweede groep, passeerde in de eindfase nog een aantal sneller gestarte atleten en kwam uit op een weinig aansprekende 2.17,00.

Van Vlaanderen had er toch geen spijt van Amsterdam te hebben uitgekozen om te lopen. “Ik liep bijzonder makkelijk”, zei hij. “Het weer is bij elke marathon een risico. Het kan te warm zijn, te koud, regenen, sneeuwen. De kans dat het weer gunstig is, is kleiner dan dat het ongunstig is. Het viel me hier zelfs nog mee. De temperatuur was goed en het is droog gebleven. Het kan altijd nog beroerder.” Toch vond Chebet dat het nog te koud was geweest. Hij wees op zijn borst. Daar deed het pijn. De winnaar had misschien wel kou gevat.

Organisator Hermens wil ondanks het herfstweer van gisteren niet gaan schuiven met de datum van de Amsterdamse marathon. Een weekje eerder, naar de laatste week van oktober, zou misschien nog wel wenselijk zijn. “Maar zonder wind zou het weer prima zijn geweest. Er zit in deze tijd van het jaar veel zuurstof in de lucht.” Hermens beseft wel dat, met oog op het contracteren van het deelnemersveld voor volgend jaar, Amsterdam nu voorlopig als een 'winderige marathon' te boek zal staan. Slechts vijf lopers binnen de 2.20 is ook geen echt goede reclame. Gelukkig was er dus Joseph Chebet. “Nu heb ik wel een verhaal dat ik kan ophangen”, zei Hermens glunderend.

Gisteren bleek dat er nog heel veel moet gebeuren, wil Amsterdam met zijn marathon de sfeer van Rotterdam benaderen. De belangstelling van de mensen in de hoofdstad voor de rennende meute was maar matig. Het traject van de Arena naar het centrum bleek erg kaal en ongezellig, maar de atleten hadden zich er niet aan gestoord. Van Vlaanderen sprak van een “afwisselend parcours”. Ook de drie prijswinnaars waren lovend over de wedstrijd. Ze hadden, zoals in het verleden in Amsterdam, geen last gehad van gladde tramrails en overstekende honden.