Verkiezing comité Hongkong 'een farce'

HONGKONG, 4 NOV. Een comité van 150 door China benoemde adviseurs heeft zaterdag een 'Selectie-Comité' van 400 leden gekozen dat volgende maand de eerste (Hongkong-)Chinese gouverneur, de chief-executive van de Speciale Administratieve Regio, zal kiezen die op 1 juli 1997 de plaats van de Britse koloniale gouverneur zal innemen.

Het democratische kamp in Hongkong heeft de 'verkiezing' als een farce bestempeld en gisteren gedemonstreerd tegen de recente veroordeling van de Chinese dissident Wang Dan tot 11 jaar. De ruim 3.000 demonstranten droegen spandoeken mee met onder andere de leus 'Vandaag Wang Dan, volgend jaar wij', daarmee de vrees belichamend dat China de vrijheden van Hongkong zal inperken en dat iedereen die ongehoorzaam is vroeg of laat in moeilijkheden zal komen. Afgelopen vrijdag wees China twee middels algemeen kiesrecht gekozen Hongkong-politici uit, die naar Peking waren gereisd om tegen de binnenskamerse 'verkiezing- van het Selectie-Comité te protesteren.

In het Selectie-Comité waren bij voorbaat 60 (van de 400) zetels gereserveerd voor de 26 Hongkong-leden van het Chinese Nationale Volkscongres en 34 van de Hongkong-leden van de Chinese Raadgevende Volksconferentie. Het 'Voorbereidend Comité voor de SAR' heeft verder 61 van zijn eigen 150 leden in het Selectie-Comité geïnstaleerd. De overigen zijn eveneens in meerderheid pro-China, uit het traditionele pro-Chinese kamp van links-gerichte 'patriotten', (pro-) communisten en vakbondsmensen en uit de nieuwe pro-Chinese kampen. Bij die laatste gaat het enerzijds om zakenlui die sinds begin jaren tachtig vele honderden miljoenen in China hebben geïnvesteerd en verdiend, en anderzijds om voormalige pro-Britse figuren die de afgelopen jaren door gouverneur Patten zijn afgedankt en deels uit rancune, deels uit opportunisme en herboren patriottisme zich tot China hebben bekeerd. Tevens zitten in het Selectie-comité verscheidene mensen die bij de vrije, open verkiezingen voor de Wetgevende Raad in september 1995 geen zetel behaalden, juist omdat zij pro-China waren, maar nu beloond worden voor hun loyaliteit. Ook zitten er enige Engelsen in, onder wie Sir David Akers-Jones, een ex-eerste minister die in 1993, aan het begin van het conflict rondom Pattens hervormingen verklaarde dat China niet tegen verkiezingen op zich is als het de uitslag maar van tevoren weet.

De Democratische Partij van Martin Lee schittert door afwezigheid, niet omdat zij door China wordt geboycot, maar omdat zij zelf heeft geweigerd om zitting in het comité te nemen wegens de tweede taak die het heeft, namelijk een nieuwe 'Voorlopige Wetgevende Raad' te benoemen. De partij wil om principiële redenen haar handen niet vuil maken aan dit 'illegale' orgaan in de verwachting dat zij daar bij toekomstige verkiezingen toch stemmen mee zal winnen.

    • Willem van Kemenade