'Milosevic is de juiste man. Het is gewoon zo'

BELGRADO, 4 NOV. “Milosevic is een eerlijke man. Hij heeft ervoor gezorgd dat de oorlog in Bosnië ophield. Hij heeft veel gedaan voor Joegoslavië”, zegt Zora (74), een van de honderdduizenden gepensioneerden in Servië die president Slobodan Milosevic door dik en dun heen steunen.

De stemmen die zijn socialistische partij SPS gisteren bij de federale verkiezingen in Joegoslavië (Servië en Montenegro) behaalde, heeft hij grotendeels aan hen te danken. Volgens opiniepeilingen is van de aanhang van Milosevic bijna de helft ouder dan 54. Ze leven van een pensioen van gemiddeld 200 mark per maand, àls het wordt uitbetaald, want dat gebeurt niet altijd.

En toch, de meeste bejaarden in Belgrado, en elders in Servië trouwens ook, bijten liever hun tong af dan een verkeerd woord te zeggen over de man die verantwordelijk is voor de dramatische daling van de inkomens en de produktie en voor de lege pensioenkas in hun land. Ouderen in Joegoslavië voelen nostalgie naar de tijden van het socialisme onder wijlen Josip Broz Tito, ze zijn gewend aan een systeem waarin de leider onaantastbaar is en ze willen niet nog meer veranderingen. Slobodan Milosevic is hun man, ondanks de verloren oorlogen in Kroatië en Bosnië en ondanks de onder zijn bewind opgelaaide hyperinflatie en ondanks de internationale sancties en de eindeloze economische crisis.

Op deze zonnige zondagmiddag zitten de oudjes op bankjes in het Kalemegdan park in Belgrado. Zaga krijgt 720 dinar (250 mark) per maand en zegt dat zij tevreden is. Een paar maanden terug kreeg ze twee maanden lang geen geld. “Dat was moeilijk” zegt ze “Het leven is moeilijker geworden sinds Tito is overleden”. Wie heeft de schuld? “Milosevic niet”, haast Zora zich te zeggen. “Hij heeft gevochten voor vrede.”

Verderop in het park kijken drie dames, Vera (72), Vida (69) en Mira (72) rustig keuvelend op een bankje uit over de Donau. Vera, beige jas met een koket roze sjaaltje, heeft haar stem vanochtend uitgebracht op Slobodan Milosevic. “Hij is de juiste man.” Waarom? “Ik weet het niet. Het is gewoon zo. Hij is een knappe man.” Vera is tevreden met haar pensioen van omgerekend 200 mark, zegt ze. “Het is genoeg voor mij.”

Dan breekt op het voorheen zo vredige bankje plotseling een wild gekakel los. De dames beginnen elkaar over en weer te beschuldigen.

“Hoe kun je zeggen dat het genoeg is als we ons pensioen maanden lang niet hebben gekregen?” vraagt Mira verontwaardigd.

“Maar de laatste maanden hebben we het toch op tijd gekregen”, zegt Vera. “Alles zal weer goed komen”.

Mira: “Waarom vertel je niet dat wij een oorlog lang de vluchtelingen hebben moeten voeden? In mijn huis wonen twaalf vluchtelingen. Ze eten alles op.”

Vida, die een heftig-rode haarspoeling heeft: “Ach jij, je leeft in luxe. Je zoon is advocaat.”

Mira: “Wij hebben helemaal niets. Waarom vertel je niet dat de staat zijn eigen mensen besteelt?”

Vera: “Zeg dat toch niet tegen die journalist.”

Dan is het weer stil. Mira kijkt stuurs voor zich uit. “Het spijt me”, zegt ze, “maar zoals u ziet kan ik niks zeggen.” Na een korte pauze zegt ze: “Nu de economische sancties zijn opgeheven, zal het weer beter gaan met Joegoslavië.” Haar twee vriendinnen knikken instemmend.