Het leven van Romeo en Julia is als een champignon

Voorstelling: Romeo en Julia, naar William Shakespeare en Pier Paolo Pasolini, door Stichting Toneelschuur Produkties. Regie: Jan Peter Gerrits; dramaturgie: Floortje Doornik; spel: Ianka Fleerackers en Eric de Vroedt. Gezien: 31/10 Toneelschuur, Haarlem. T/m 2/11 aldaar; tournee t/m 28/12. Inl 023-5328450.

Champignons geuren naar herfst, naar geslachtelijkheid, naar verrotting. In de loop van de voorstelling Romeo en Julia wordt die geur steeds sterker. Want de honderden witte paddestoelen, die over de vloer zijn uitgestrooid, barsten open onder het acteergeweld en laten hun sappen stromen. En dan zijn ze op en afgedankt en hooguit nog goed voor de composthoop.

Het lot van deze plantaardige wezens lijkt een beetje op dat van Romeo en Julia, de twee verliefde mensenkinderen. Ook hun leven is kort maar hevig en de consequentie van hun allesverterende liefde is de dood. In de regie van Jan Peter Gerrits heeft, heel anders dan bij Shakespeare zelf, de boze buitenwereld daar niets mee te maken. Gerrits' Romeo en Julia ontdekken de liefde en er is niemand die hen daarbij stoort.

Een naakt mannenlichaam verschijnt in het openingsbeeld. Naakte vrouwenhanden glijden eroverheen. Fragmenten uit Pasolini's toneelstuk Orgie zijn door de Shakespeare-flarden heengeweven: verzaligd stelt Romeo zich voor wat hij met Julia doen zal. Hij zal haar vastbinden en dagenlang zo laten liggen, en als hij naar haar komt kijken zal hij zijn lusten bedwingen om haar op de proef te stellen. En zij plaagt hem terug met fantasieën over andere mannen, waar hij om huilen moet. Zo puur, zo kinderlijk is hun nieuwsgierigheid nog.

Shakespeare's Romeo en Julia waren een jaar of veertien, en jong ook ogen de door Gerrits uitverkoren acteurs. Eric de Vroedt en Ianka Fleerackers, beiden toch al afgestudeerd aan de toneelschool, zien eruit als grasgroene kinderen die samen Romeo-en-Juliaatje spelen. Hun spelletje leidt via overgave naar totale zelfopgave - maar Gerrits doet daar niet al te tragisch over. In plaats van met een lugubere Shakespeareaanse ondergangsscène eindigt zijn drama met een onspectaculaire fade-out, alsof zijn liefdespaar vredig in het niets verdwijnt.

Zulke ingrepen verraden de hand van een regisseur met visie. Jan Peter Gerrits, die het vak bij Ivo van Hove geleerd heeft, debuteerde een paar jaar geleden met Voorwerp van verlangen, een bewerking van Schillers Don Carlos die vooral esthetisch genot verschafte. Ook Romeo en Julia is iets voor estheten. Je inleven in de personages lukt amper, daar is het spel te gestileerd voor. Maar domweg kijken naar die twee gelieven in dat bed van champignons, dat kan een aardig tijdverdrijf zijn.