De gospelrock evolueert tot het eren van God met christelijke grunge, hip hop, ska, reggae en house; 'Ik geloof dat Hij onze muziek wel tof vindt'

Christelijke grunge-, rap-, r&b- en housegroepen verlossen gospelrock van een braaf imago. Niets lijkt een doorbraak van groepen als DC Talk, Jars Of Clay en The World Wide Message Tribe naar de seculiere popmarkt in de weg te staan. “Is pop de muziek van de duivel? Onzin, het is Gods muziek, die de duivel gestolen heeft.”

Gospel? Lieve zwarte zangeressen die gepassioneerd psalmen zingen. Of: ideale schoonzonen die met een weeë blik in de ogen het woord van God bezingen. Fout. Luister maar eens naar Spoor 7, het jongerenprogramma van de EO op Radio 3. Ze draaien gelikte R&B van DOC en First Call, die in plaats van de gebruikelijke hitsige teksten op zwoele toon over Jezus zingen: Can't Nobody Do Me Like Jesus.

De 12-jarige Marjan uit Ermelo wint vervolgens het telefoonspelletje, dat deze keer over de prestatienorm gaat. “Zullen we even een testje doen?” vraagt de presentator. De eerste akkoorden van de volgende plaat klinken op de achtergrond. “Ken je deze?” Het meisje antwoordt zonder aarzelen: “Ja, DC Talk!” Een nummer barst los met ruige gitaren, harde drums en felle zang: alternatieve rock in de stijl van Pearl Jam, Smashing Pumpkins en Red Hot Chili Peppers.

DC Talk verbrijzelt alle vooroordelen over gospelmuziek. Het zijn drie Amerikaanse jongens die qua uiterlijk eerder aan Kurt Cobain en Living Colour doen denken dan aan John-Boy uit de televisieserie The Waltons. Gaten in hun spijkerbroeken, hun kinnen zijn ongeschoren en kappers lijken ze te mijden.In Amerika verkocht DC Talk's laatste cd in de week van verschijnen evenveel exemplaren als platen van Bruce Springsteen en The Beatles. Het is niet de enige christelijke rockgroep die doorbreekt naar de mainstream-popmarkt: ook Jars Of Clay en The Newsboys halen gouden platen.

In Nederland werd DC Talk's single Jesus Freak opgepikt door het radiostation Kink FM, dat het nummer grijs draait. De uitdagende tekst van het pakkende liedje, 'What will people think when they hear that I'm a Jesus freak / I don't really care', sprak Kink FM's Johan Vosmeyer wel aan: “Ze zeggen het heel pontificaal: hier staan we voor, wat vind je ervan? Ze roepen op tot discussie.” De single is inmiddels binnengekomen in de tipparade.

Niet alleen DC Talk is bezig het imago van gospelmuziek (de Amerikaanse noemer is Christian Contemporary Music) drastisch te veranderen. Er zijn andere gospelgrunge-groepen, zoals Audio Adrenaline en Poor Old Lu uit Seattle. En er is christelijke hip hop, van bijvoorbeeld de Original Gospel Gangstas uit Los Angeles, christelijke ska van The Supertones, christelijke reggae van Christian Massive, zelfs christelijke house.

De World Wide Message Tribe uit Engeland laat op de cd Jumping In The House Of God vette housebeats denderen. Een zangeres zingt uit volle borst kreten, zoals die gebruikelijk zijn in hitparadehouse: 'I've got the real thing!' Dat blijkt even later te slaan op 'the love of Christ'. En uit Bristol komt het spaceduo dba, dat onder andere een house-versie van Burt Bacharach's I Say A Little Prayer op het repertoire heeft.

The World Wide Message Tribe en dba waren twee van de groepen die in maart optraden op het Good Music Dance Festival, het eerste grote housefeest voor christelijke jongeren, dat met 1500 bezoekers een groot succes was. “Vantevoren waren er wel mensen die het hele gebeuren verketterden”, zegt organisator Jan Willem Vink van Alliance Music Benelux. “Vooral een paar tradionele christelijke kranten. Veel mensen hebben bij house associaties met drugs en seks, maar wij hebben laten zien dat het ook anders kan.”

Deze sanctified dance-party was even professioneel aangepakt als reguliere housefeesten, compleet met een grote geluidsinstallatie, lichtshow en videoschermen. Een verschil met andere houseparty's was dat het niet de hele nacht doorging: het begon om vier uur 's middags, en was tien uur 's avonds afgelopen. Volgens Vink voorzag het feest in een behoefte. “Ook veel christelijke jongeren zijn geïnteresseerd in dance en house. De bezoekers werden bevestigd in hun geloof dat ze delen met de optredende artiesten, met muziek die past bij hun leefwereld.”

“Wij willen muziek maken die 14-jarigen leuk vinden”, zegt Andy Hawthorne van The World Wide Message Tribe. Hun nummer The Real Thing is al doorgedrongen tot dance-hitlijsten. “Dat was niet ons eerste doel”, zegt Hawthorne, “maar we willen wel muziek maken die serieus genomen wordt door house-fans.” Het eerste doel van de Tribe is het verkondigen van het evangelie op middelbare scholen in Manchester. Het normale lesprogramma wordt een week lang vervangen door house-muziek, discussies, quizzen, video's en aan het eind van de week een groot concert mèt preek.

Opdringerig is dat niet, meent Hawthorne. “Als je gelooft wat ik geloof, is dit het aardigste en mooiste wat je voor die kinderen kunt doen. Als je een geneesmiddel voor kanker zou hebben, zou het toch ook egoïstisch zijn om het voor jezelf te houden? En ik vind de boodschap die ik breng nog veel belangrijker dan een geneesmiddel voor AIDS of kanker, dat meen ik echt.”

Ook de World Wide Message Tribe kreeg te maken met mensen die de combinatie van Gods woord met wereldse house-muziek te ver ging. “Ach, een paar honderd jaar geleden schreeuwde nog iedereen moord en brand toen voor het eerst orgels in de kerk kwamen: dat was een instrument dat in pubs werd gespeeld. Hetzelfde toen dertig jaar geleden mensen akoestische gitaren en drums gingen spelen in de kerk. Muziek van de duivel, werd gezegd. Onzin, het is Gods muziek, die de duivel gestolen heeft. God heeft geen probleem met house, ik geloof dat Hij onze muziek wel tof vindt.” Hij vindt het raar als mensen beweren dat house niet deugt. “Je kunt net zo goed de hele klassieke muziek afschrijven omdat Mozart een excentrieke figuur was, die gekke dingen deed.”

In de Verenigde Staten baart het succes van heftige groepen als DC Talk sommige kerkleiders wel zorgen. Veel jongeren volgezn het voorbeeld van de gospelgrungers, verven hun piekharen oranje en nemen een piercing. “Wacht eens even, wij zijn hier om christenen van punkers te maken, niet andersom”, klaagde Chuck Smith, het hoofd van de Calvary Chapel, onlangs. Maar al mogen DC Talk-leden stagediven en crowdsurfen, hun levensstijl ligt nog ver af van hun drinkende en drugsgebruikende ongelovige collega's: voor elk optreden staat drie kwartier bijbelstudie op het programma.

In feite zijn groepen als DC Talk en Jars Of Clay natuurlijk een geschenk uit de hemel voor de kerken, die grote groepen jongeren tot nu toe moeilijk konden bereiken. Nu gospelrock eigentijds klinkt en kwalitatief niet onderdoet voor andere popmuziek, is een grote doorbraak naar de seculiere popmarkt heel goed mogelijk. Volgens Jan Willem Vink zullen de evangelische teksten voor veel jongeren toch een probleem blijven. “Stel je voor dat je net met veel moeite de kerk de rug hebt toegekeerd, dan wacht je toch niet op een groep die van zichzelf zegt 'wij zijn Jezusfreaks' ”

    • Sietse Meijer