V-raad roept op tot bestand; Gevechten in Oost-Zaïre laaien weer op

GOMA/KINSHASA, 2 NOV. De gevechten in de Oost-Zaïrese stad Goma tussen door Rwanda gesteunde Zaïrese Tutsi-rebellen en het Zaïrese leger zijn vanochtend in alle hevigheid hervat. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft gisteren tot een staakt-het-vuren opgeroepen.

Een verslaggever van het Franse persbureau AFP in Goma meldde vanochtend zwaar vuur van automatische wapens in het centrum van de stad en in de periferie. Hij kon geruchten over de aanwezigheid van Rwandese regeringsmilitairen in de stad niet bevestigen. Ministers in Rwanda spraken gisteren tegen dat Rwandese soldaten het buurland zouden zijn binnengedrongen, maar diplomaten zijn er “honderd procent zeker” van dat ze dat wel hebben gedaan. De steden Bukavu en Uvira zijn - ondanks ontkenningen van de Zaïrese premier Kengo wa Dondo - stevig in handen van de rebellen, leden van de Banyamulenge (al generaties in Zaïre levende Tutsi's die de wapens opnamen toen hun door het Zaïrese leger werd verteld dat ze hun woongebieden moesten verlaten).

Ooggetuigen meldden dat het centrum van Goma zaterdagmorgen is geplunderd. Medewerkers van het Rode Kruis en andere hulpverleners moesten een veilig heenkomen zoeken, zo meldde de Vlaamse omroep BRTN.

De Veiligheidsraad van de VN riep gisteren op tot een staakt-het-vuren in het oosten van Zaïre en drong er bij de internationale gemeenschap op aan met speod met een antwoord op de crisis te komen. Zelf kwam de raad niet met nieuwe suggesties. Secretaris-generaal Boutros Boutros-Ghali heeft de Canadese diplomaat Raymond Chrétien naar het gebied gestuurd om te zien hoe een bestand kan worden geregeld. De Verenigde Staten op hun beurt steunen een regionale conferentie over de crisis die dinsdag in Nairobi wordt gehouden. Zaïre zegt echter van geen conferentie te willen weten zolang Rwandese troepen op zijn grondgebied zijn.

De strijd in het oosten van Zaïre heeft naar schatting één miljoen mensen - inwoners van de vluchtelingenkampen met Rwandezen en inwoners van Goma zelf - op de vlucht gedreven. De meeste internationale hulporganisaties die in het oosten van Zaïre opereren hebben hun medewerkers geëvacueerd en de vluchtelingen weten niet meer waar ze een veilig heenkomen moeten zoeken.

In Kinshasa, de hoofdstad van Zaïre, gingen zeker tienduizend studenten gisteren de straat op om te eisen dat Rwanda en Burundi de oorlog wordt verklaard. Zaïre heeft de betrekkingen met deze landen en Oeganda verbroken omdat ze de opstand in het oosten van het land zouden steunen. De studenten vernielden eigendommen van Zaïrese Tutsi's in de hoofstad. Met name telefooncellen moesten het ontgelden: het telecommunicatiebedrijf Telecel is eigendom van een Zaïrese Tutsi. Ook winkels van Tutsi's werden vernield en auto's van Tutsi's werden gestolen. De betogers eisten ook het aftreden van premier Kengo wa Dondo omdat hij de opstand in het oosten niet heeft kunnen bedwingen.

Steeds meer in Kinshasa wonende Tutsi's, van wie er velen een prominente plaats innemen in de zakenelite van Zaïre, pakken hun koffers om de wijk te nemen. Het Zaïrese parlement riep donderdag op tot het ontslag van alle Tutsi's in overheidsdienst. (Reuter, AP, AFP)