Company toont veel respect voor tekst van Shakespeare

Voorstelling: The Comedy of errors van William Shakespeare door The Royal Shakespeare Company. Regie: Tim Supple; muziek: Adrian Lee; spel: Robert Bowman, Simon Oates, Thomas Fisher, Eric Mallett, e.a. Gezien: 31/10 Rotterdamse Schouwburg. Aldaar t/m 3/11. Res: 010-4118110.

Als The Royal Shakespeare Company op wereldtournee gaat, doet het gezelschap tegenwoordig ook steevast Rotterdam aan. Dankzij een actief en consistent programmeringsbeleid kan de Rotterdamse Schouwburg, als enige theater in Nederland, het gerenommeerde gezelschap uit Stratford-upon-Avon sinds een paar jaar tot zijn vaste gasten rekenen.

De RSC, specialist in het klassieke Shakespeare-acteren volgens de gedegen Engelse traditie, speelt ditmaal The Comedy of Errors. Het is een kluchtig werk uit Shakespeare's vroege periode. Als jaar van verschijning wordt over het algemeen 1594 aangehouden; de tijd waarin hij ook de komedies The Taming of the Shrew en Love's Labour's Lost publiceerde.

Voor The Comedy of Errors liet Shakespeare zich inspireren door Plautus en commedia dell'arte-schrijvers. Hij bedacht een duizelingwekkende plot met twee tweelingen waarvan in beide gevallen de ene helft op zoek is naar de andere helft, zonder dat men dat van elkaar weet. Om de verwarring nog groter te maken is in beide gevallen bovendien sprake van twee identieke namen, een identiek uiterlijk en een identieke meester-knecht verhouding. Persoonsverwisselingen blijven dan ook niet uit, misverstand stapelt zich op misverstand en al gauw zijn de gevolgen niet meer te overzien, terwijl op de achtergrond intussen de handelsoorlog tussen de steden Syracuse en Efese voor de nodige spanningen zorgt.

Met kennelijk plezier heeft de RSC zich op de verwikkelingen gestort. Het spel is levendig, lichtelijk burlesk en heeft een enorme vaart. Er wordt heel wat heen en weer gerend; in de consternatie raken de gemoederen danig verhit waarbij flinke klappen vallen en de stemmen overslaan - maar onder alle omstandigheden blijven dictie en tekstbehandeling voorbeeldig. In een enkel geval, zoals dat van de hertog van Efese, is de uitspraak met veel rollende r's zelfs al te nadrukkelijk zorgvuldig.

Bekwaam Engels vakmanschap dus, deze produktie. Maar daarmee is de enscenering tevens heel keurig en weinig verrassend. Verwacht van regisseur Tim Supple geen spectaculaire ingrepen, eigenzinnige visie of dwingend regieconcept dat het stuk binnenstebuiten keert. Supple toont vooral respect voor de tekst en brengt een voorstelling waar bij tijd en wijle beschaafd om gegrinnikt mag worden.

De meest eigenwijze vrijheid die hij zich veroorloofde betreft de moderne aankleding. Een andere frivoliteit is het scheve decor dat in alle vijf de bedrijven een groot bakstenen gebouw voorstelt, gelegen aan één van Efeses pleinen. Drie musici begeleiden de voorstelling met zang en originele Turkse slag- en snaarinstrumenten die op evocatieve wijze de zuidelijke sfeer van de stad oproepen. De muziek van componist Adrian Lee is in stijl met de enscenering: doeltreffend maar niet avontuurlijk.

    • Noor Hellmann