Hijsbergen

In zijn artikel over de biografie van Michiel de Ruyter (4 oktober) stelt J.P. Sigmond dat de 'h' karakteristiek is voor het Zeeuwse dialect en dat daardoor Michiel de Ruyter in zijn journalen woorden gebruikte als 'heilanden' en 'hijsbergen'.

Eén van de kenmerken van het Zeeuws (en van het Vlaams en het Frans) is echter dat de 'h' juist niet wordt uitgesproken, behalve dan op Goeree-Overflakkee. De noordelijke grens van de h-uitspraak wordt gevormd door Grevelingen-Krammer.

De Zeeuwen kunnen de 'h' overigens voortreffelijk uitspreken, want de 'g' wordt in vele woorden verzacht tot een 'h'. Een Zeeuw zal zeggen dat een plank van 'out' is, maar het vroegere gouden muntstuk van ƒ 10 was gemaakt van 'houd'. De problemen met de 'h' voor de Zeeuwen beginnen pas als zij 'Hollands' moeten spreken of schrijven: zij weten dat zij deze letter in het dialect weglaten en in de ijver om toch vooral correct ABN te spreken, willen zij dan wel eens overdrijven.

De Ruyter zal het in zijn dialect ongetwijfeld over 'eilanden' en 'iesbergen' hebben gehad, maar als hij deze woorden in het 'ollands' wilde gebruiken, zal hij waarschijnlijk wel eens over 'heilanden' en 'hijsbergen' hebben gesproken of geschreven. De namen van de dorpen Haamstede en Oosterland heb ik in oude Zeeuwse rechterlijke akten vermeld gezien als 'Aemstede' en 'Hoosterland'.

Wil men Zeeuwen herkennen, ook al spreken zij al tientallen jaren geen dialect meer, dan moet men hun vragen om te zeggen: 'Het gaat heel goed'. Met de eerste h is er geen moeilijkheid, want ook in het ABN wordt deze in 'het' niet uitgesproken, maar daarna komen er drie letters waarbij zij moeten opletten en vaak zal er dan iets komen als: ' 't Gaat geel goed'.

    • J.F. Stoutjesdijk