Disney composteert voedselafval

Produkten uit agrarische grondstoffen zijn afbreekbaar en CO2-neutraal. En dus minder belastend voor het milieu dan produkten uit aardolie. Tot voor kort had de industrie er weinig belangstelling voor, maar nu is er een doorbraak. Vijfde deel deel in een serie over produkten uit groene grondstoffen: de afbreekbare fastfood-bestekset.

Amerika's bekendste pretpark, Walt Disney World, gaat z'n voedselafval composteren. Niet alleen de etensresten, maar ook de bordjes, bekers, bakjes, vorken, messen, lepels en het verpakkingsmateriaal. Alles wat nu nog van plastic is, wordt vervangen door afbreekbaar bioplastic. Novon International in Tonawanda (New York), een producent van bioplastics op basis van maïszetmeel, levert de know-how en de grondstoffen.

“We hebben samen met Disney onderzoek gedaan naar de composteerbaarheid van grondstoffen en zijn nu bijna zover dat we voor alle plastics een afbreekbaar alternatief hebben”, zegt Peter Klaich, verkoop- en marketingdirecteur van Novon. “Alleen met het materiaal voor de hotcup, een beker voor warme dranken, zijn we nog bezig. We testen op dit moment verschillende hittebestendige lagen voor de binnenkant van de beker. Het duurt, denk ik, nog vier tot vijf maanden voordat de hotcup produktierijp is. Vanaf dat moment kan de fastfoodsector alle plastic produkten vervangen door composteerbaar bioplastic.”

Novon gaat niet zelf bordjes uit bioplastic maken, maar verkoopt z'n concept aan fastfoodconcerns en levert bioplastics aan de fabrikanten die deze concerns voorzien van voedselverpakkingen en wegwerpservies. De pull-through marketing, zoals Klaich deze aanpak noemt, kan tot een snelle doorbraak van bioplastics in de fastfoodsector leiden. “We hebben ons concept verkocht aan Walt Disney World en zijn bijna rond met McDonalds. Met vijftien andere multi million and billion dollar firma's, waaronder Burger King, zijn we in onderhandeling. Ik schat dat binnen twee jaar alle grote bedrijven in Amerika zijn overgestapt op composteerbare fastfood service produkten”, aldus Klaich.

Navolging van het Amerikaanse eetgedrag leidt ook in Europa tot een enorme toename van snack- en snaaiafval. De stijgende kosten van de verwerking daarvan nopen de fastfoodsector tot afvalreductie. Geen enkel bedrijf heeft z'n plastics al vervangen door afbreekbare, composteerbare bioplastics. Dat ligt aan de prijs van de bioplastics en aan het ontbreken van composteringsmogelijkheden.

Polarcup, 's werelds grootste producent van plastic en papieren voedselverpakkingen met hoofdvestiging in Amsterdam, heeft nog geen belangrijke klanten kunnen vinden voor z'n afbreekbare Bioline-bekers. “Er is wel veel belangstelling voor, vooral in Duitsland waar wegwerpprodukten zwaar belast worden. Maar tot nu toe worden de bekers daar hoofdzakelijk gebruikt bij milieufestivals”, aldus technisch adjunct-directeur Bob Harris. De Bioline-bekers zijn gemaakt van papier en hebben aan de binnenkant een coating van afbreekbaar plastic op suikerbasis, een produkt van ICI.

Harris denkt dat deze coating, die ook extra verwerkingskosten met zich meebrengt, niet het laatste woord is op het gebied van bioplastics. “Vandaag of morgen komt er een afbreekbaar materiaal dat én aan de kwaliteitseisen voldoet én goedkoop is. Daarvan ben ik overtuigd. Ik krijg bijna wekelijks aanbiedingen van chemische bedrijven die weer een nieuw afbreekbaar materiaal hebben ontwikkeld. Ze zijn er allemaal mee bezig, het is gewoon een kwestie van tijd.” Volgens Harris tracht Polarcup al enkele jaren milieuvriendelijker te produceren. De ontwikkeling van afbreekbare produkten ligt in het verlengde van dat streven.

Ook bij De Ster, 's werelds grootste producent van plastic bestek en servies voor de luchtvaart, wordt vanuit een gevoel van maatschappelijke verantwoordelijkheid aan composteerbare wegwerpprodukten gewerkt. Woordvoerder Donald Buijtendorp: “Het komende decennium zal het aantal luchtvaartpassagiers verdubbelen. Maar ook het reizen met trein en boot neemt toe. Dat betekent dat ook het gebruik van disposables gigantisch groeit. Natuurlijk heeft dat consequenties voor het milieu. Wij vinden daarom dat we niet dezelfde produkten kunnen blijven aanbieden.” De Ster heeft z'n grootste fabriek in het Belgische Hoogstraten waar ook de produktie-ontwikkeling gebeurt. Het Nederlandse bedrijf produceert ook in Oost-Duitsland, Amerika, China en, binnenkort, Thailand. Afnemers zijn luchtvaartmaatschappijen (Lufthansa, British Airways en KLM staan op de top vijf van de klantenlijst), andere transportondernemingen en fastfoodbedrijven.

Samen met Biotec uit het Duitse Emmerich, een fabrikant van bioplastics op basis van aardappelzetmeel, heeft De Ster een set afbreekbare produkten voor de luchtvaart ontwikkeld: een dienblad, etensbakjes, bekers en bestek. Alleen een hotcup ontbreekt. Net als Novon in Amerika werkt Biotec nog aan de ontwikkeling van een hittebestendig, afbreekbaar materiaal. Het Duitse bedrijf zegt dat het probleem op laboratoriumniveau is opgelost.

Met of zonder hotcup gaan de afbreekbare dienbladen, bakjes en bekers in januari de lucht in. Een buitenlandse luchtvaartmaatschappij heeft de primeur. De naam mag nog niet worden genoemd, zegt Buijtendorp, omdat het bedrijf zelf ruchtbaarheid aan z'n plannen wil geven. De Ster heeft alvast 100.000 besteksetjes van afbreekbaar plastic geproduceerd. Ze zullen binnenkort in cadeauwinkels te koop zijn.

Biotec heeft van De Ster een garantie gekregen: drie jaar lang zal er een minimale hoeveelheid bioplastic worden afgenomen. Of er een markt is voor produkten van dit materiaal, hangt af van de prijs. “Bij een produktie van 50.000 ton bioplastic zitten we op het prijsniveau van synthetisch plastic”, zegt Elmar Schröter, marketing manager van Biotec. “Ik ben optimistisch gezien de belangstelling uit de markt en denk dat we dat volume over twee jaar hebben bereikt.”