Deutsche Bank trekt in bij de supermarkt

RHEINE, 1 NOV. “In een periode dat er in Duitsland banen verdwijnen, doen wij het tegenovergestelde: wij scheppen werk. Als er in de supermarkt wordt gewerkt, is de bank ook open.”

Met een grote schaar knipte Georg Krupp, bestuurslid van Deutsche Bank, gisteravond een blauw lint door. De burgemeester was er, cameraploegen verdrongen zich, lachende winkelmeisjes deelden heerlijke appels uit. Rheine, een stadje in Noordrijn-Westfalen vlak over de grens bij Enschede, heeft er een nieuwe, ongewone bank bij: de bankwinkel in de supermarkt.

Het was niet toevallig dat Deutsche Bank de bankingshop tijdens koopavond introduceerde. Vandaag treedt na hevige politieke strijd de nieuwe Winkelsluitingswet in werking. Maar juist vandaag zijn alle winkels gesloten wegens het katholieke Allerheiligen.

Jaren heeft het geduurd voordat er beweging kwam in de klant-onvriendelijke winkeltijden in Duitsland. Vrijwel alle zaken zijn tussen de middag dicht. Op zaterdag sluiten de deuren bij sommige al om twaalf uur - een keer in de maand (langer Samstag) om vier uur.

Afgelopen zomer drukte de regering een wet door die het winkels toestaat anderhalf uur langer open te zijn en op zaterdag twee uur langer. Zelfs president Roman Herzog wierp zich op als vurig pleitbezorger van liberalisering. “De deugd te dienen is in Duitsland weinig ontwikkeld. Dit is een gebrek in onze mentaliteit waaraan snel iets moet worden gedaan”, zei hij.

Het kabinet verwacht dat de liberalisering tienduizenden banen zal opleveren en de stagnerende koopkracht zal stimuleren. Veel middenstanders en warenhuizen hebben de afgelopen jaren terrein verloren aan mega-winkels aan de rand van de steden (grüne Wiese). Zij hopen door de langere openingstijden omzet te kunnen terugwinnen.

Deutsche Bank, met zes miljoen klanten en 1.600 filialen de grootste bank van Duitsland, maakt als eerste gretig gebruik van de voorzet. De bankingshop in Rheine kent voor een bank ongebruikelijke openingstijden: van maandag tot vrijdag kan de klant er van negen uur 's morgens tot acht uur 's avonds terecht. 's Zaterdags is de winkel tot vier uur open. Binnenkort krijgen ook Duisburg en Aken een soortgelijke bankwinkel in de supermarkt. Deutsche Bank wil snel in totaal tien winkels realiseren, die naast de traditionele filialen opereren.

“We zijn geïnspireerd door Amerika, dat al zo'n drieduizend supermarkten telt met een bankwinkel”, zegt Krupp. “Verwacht wordt dat dit aantal binnen vier jaar zal verdubbelen. Op die trend willen wij in Duitsland inspelen. Als wij er niet mee beginnen, doet een ander het.”

De hoge bankier is speciaal naar Rheine gekomen om deze nieuwste 'innovatie' te lanceren. Deutsche Bank wil er een nieuw publiek mee aanboren: de kleine consument die zijn spaargeld vooral bij de concurrenten vastzet. De Duitse Sparkassen en Volksbanken hebben in eigen land het grootste marktaandeel voor particuliere kredieten.

Hoewel de Deutsche Bank onder de vertrekkende topman Hilmar Kopper de laatste jaren een koers heeft ingezet om het internationale effectenbedrijf te versterken, wil ze het contact met de kleine klant niet verliezen. Daarom zoekt de sjieke bank uit Frankfurt de consument nu op. “Vijf procent van de markt vinden we te weinig”, aldus Krupp. In de bankwinkel wordt het hele kredietpakket aangeboden en er is zelfs een aandeeltje Deutsche Telekom te krijgen.

Vijf personeelsleden achter een open balie telt de winkel in Rheine - een schril contrast met de vele duizenden banen die Deutsche Bank de afgelopen jaren heeft afgestoten. Krupp hoopt dat de winkel een voortrekkersrol vervult. “We moeten af van de starre openingstijden in het bankbedrijf.”

Veel moeite had hij met de vakbonden en de Betriebsrat, de ondernemingsraad die in Duitsland veel invloedrijker is dan in Nederland. Volgens de bank-CAO mag er op zaterdag niet worden gewerkt. Hoe Krupp dit heeft opgelost? Cryptisch: “We houden ons aan de CAO en kunnen toch flexibel werken.” Het personeel in de bankingshop blijkt geen lid te zijn van de gewone bankenbond, maar van een werknemersvereniging die minder star is.

    • Michèle de Waard