Begin aanpak van chemisch wapenarsenaal

DEN HAAG, 1 NOV. Het verdrag voor de uitbanning van chemische wapens kan worden uitgevoerd nu Hongarije het gisteren als 65ste land heeft ondertekend.

Het in 1993 gesloten verdrag, dat ontwikkeling, produktie en opslag van alle chemische wapens verbiedt, zal daardoor ingaan op 29 april volgend jaar, 180 dagen na de 65ste ratificatie, zoals het akkoord voorschrijft. Den Haag wordt de zetel van de 'Organization for the Prohibition of Chemical Weapons' (OPCW), het bureau dat moet toezien op de naleving van het verdrag.

De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Boutros Ghali, noemde de gebeurtenis “een belangrijke stap in de richting van de volledige uitbanning van chemische wapens”. Ook Nederland heeft verheugd gereageerd op de afschaffing. “Voor de eerste maal wordt een volledige categorie massavernietigingswapens op controleerbare wijze uitgebannen”, aldus een woordvoerder van Buitenlandse Zaken.

Vermoedelijk zal in mei volgend jaar, tijdens een conferentie van alle verdragspartijen in Den Haag, de OPCW officieel worden opgericht. Op het Haagse secretariaat zullen ongeveer 400 mensen werken. Binnenkort wordt begonnen met de opleiding van de inspecteurs die toezien op de naleving van het verdrag.

Intussen wijzen medewerkers van de toekomstige OPCW erop dat nog steeds aanzienlijk minder dan de helft van de 160 landen die in januari 1993 het akkoord bereikten, het verdrag hebben ondertekend. Onder hen bevinden zich ook de Verenigde Staten en Rusland, de enige twee landen die officieel hebben toegegeven chemische wapens te bezitten. De Amerikaanse president Clinton heeft ernstige kritiek geuit op de Senaat wegens het traineren van ondertekening. De Democraten geven de Republikeinse presidentskandidaat Bob Dole daarvan de schuld. Ook andere landen waarvan het vermoeden bestaat dat ze over chemische wapens beschikken, zoals Libië, Irak, Noord-Korea en Syrië, hebben het verdrag nog niet ondertekend. Nederland ratificeerde het op 30 juni 1995.

Het verdrag verplicht de deelnemende landen binnen tien jaar al hun chemische wapens te hebben vernietigd. De VS hebben voor de vernietiging van de eigen voorraad, die zou bestaan uit ongeveer 31 duizend ton mosterdgas en zenuwgas, alleen al 12 miljard dollar gereserveerd. De Verenigde Staten hebben bovendien toegezegd Rusland te helpen bij de vernietiging van zijn 40 duizend ton chemische wapens. (AP, Reuter, AFP)