Verhoudingen nog fluïde; Gedoogsteun nieuw kabinet Hashimoto

TOKIO, 31 OKT. De Japanse Liberaal-Democratische Partij (LDP) van demissionair premier Ryutaro Hashimoto heeft vandaag een akkoord bereikt met de oude coalitiepartners, de sociaal-democraten (SDP) en Sakigake, over steun aan een nieuw kabinet-Hashimoto. SDP en Sakigake treden niet toe tot de nieuwe regering maar ze zullen haar wel gedoogsteun geven.

Dat is de uitkomst van anderhalve week van onderhandelingen tussen de LDP en de oude coalitiepartners over de vorming van een nieuwe regering. De gesprekken werd vanochtend beëindigd zonder dat over alle onderhandelingspunten overeenstemming werd bereikt, zoals het geven van financiële steun door bedrijven aan politieke partijen. De partijen besloten deze geschilpunten te laten rusten. Het nieuwe parlement zal naar verwachting op 7 november bijeenkomen om Hashimoto als nieuwe premier te kiezen.

Hoewel de SDP en Sakigake - uit electorale overwegingen - geen deel uit zullen maken van de nieuwe regeringsploeg, heeft de LDP de SDP wel nodig, vooral om in het Japanse Hogerhuis een meerderheid achter zich te weten. In het 500 leden tellende Lagerhuis komt de LDP na de verkiezingen van vorige week slechts 12 zetels te kort voor de absolute meerderheid, maar daar begint zich steeds sterker de mogelijkheid af te tekenen van een meerderheid zònder de SDP.

Gisteren maakten vijf onafhankelijke Lagerhuisleden onder leiding van Hajime Funada, die eerder dit jaar met ruzie uit de oppositiepartij Shinshinto stapte, de oprichting van de nieuwe groep '21ste Eeuw' bekend en ze zeiden een nieuwe LDP regering te zullen steunen. Tevens verloor de Shinshinto gisteren weer twee leden - één werd geroyeerd en de ander stapte uit eigen initiatief op - die wellicht een kabinet-Hashimoto zullen steunen. Kort na de verkiezingen stelde een Japanse krant al vast dat de huidige politieke constellatie “vloeiend” is. De nieuwe Democratische Partij, die vlak voor de verkiezingen is opgericht door voormalige leden van de oude coalitiepartijen SDP en Sakigake, heeft daarentegen besloten in de oppositie te gaan.

De twee belangrijkste punten waarover de LDP geen overeenstemming met de sociaal-democraten heeft kunnen bereiken, betreffen de eisen van de SDP dat er een verbod komt op donaties vanuit het bedrijfsleven aan politieke partijen en dat er onderhandelingen worden aangegaan met de Verenigde Staten over een reductie of uiteindelijk zelfs terugtrekking van de Amerikaanse troepen in Japan. Instemmen met de eerste eis zou voor de LDP het doorsnijden van haar levensader hebben betekend. Ingaan op de tweede eis zou het einde betekenen van het Japans-Amerikaanse veiligheidsverdrag. Dit is eveneens onaanvaardbaar voor de LDP. De partijen hebben nu besloten deze punten te laten rusten. Wel hebben de partijen overeenstemming bereikt over het uiterlijk in 1998 indienen van een voorstel tot hervorming van het landsbestuur bij het parlement. Tevens zal de regering een orgaan instellen onder jurisdictie van het parlement dat de bestuurshervorming zal controleren.