Uitbreiding Beek verdeelt Limburg

De discussie over de aanleg van de Oost-Westbaan scheidt de Limburgse geesten. De opmerking van premier Kok - “Wat voor mij heel belangrijk is: Limburg wíl die baan” - is niet geheel conform de werkelijkheid.

BEEK, 31 OKT. In de Limburgse politiek zijn het CDA en de VVD grote voorstanders van de aanleg, ook al betekent die mening dat nachtvluchten voor lief moeten worden genomen. D66 en de kleine linkse partijen zijn faliekant tegen, terwijl Koks eigen partij verdeeld is in voor- en tegenstanders, die allebei even onvermurwbaar zijn en die even glashard beweren dat zij een grote meerderheid in de partij achter zich hebben. Het ligt er maar aan wat zij met de partij bedoelen.

In Provinciale Staten ondersteunt de PvdA-fractie op twee leden na het standpunt uit het provinciale verkiezingsprogramma: een beperkt aantal nachtvluchten is acceptabel als daar de werkgelegenheid mee gediend is. Het provinciale programma staat dus tegenover het landelijke, waarin nachtvluchten in heel Nederland taboe worden verklaard. Toch is dat volgens een lagere functionaris in de partijhiërarchie, gewestelijk voorzitter A. Weijermars-van Oorschot, geen reden om zich te schikken naar het landelijke beleid: “Wat in het landelijke programma staat, geldt niet voor de Oost-Westbaan, omdat het aanwijzingsbesluit al was genomen voordat het verkiezingsprogramma tot stand kwam.”

Wat die opvatting betreft bevindt zij zich in het goede gezelschap van de vroegere PvdA-fractievoorzitter in de Tweede Kamer en huidige burgemeester van Kerkrade, Th. Wöltgens. Hij was een van de bedenkers van het landelijke programma, maar heeft tegelijkertijd geen bezwaar tegen een Oost-Westbaan met nachtvluchten, omdat daartoe al een principebesluit genomen was. Bovendien verdedigt Wöltgens zich met een verwijzing naar de resultaten die zijn partij met de bedenkingen tegen de nachtvluchten heeft geboekt. Van het voorgenomen aantal nachtvluchten is tweederde afgehaald en het financiële risico wordt, weliswaar tegen een bruidsschat van 106 miljoen gulden, overgenomen door Schiphol. In een opiniebijdrage in een regionale krant heeft Wöltgens er overigens ook op gewezen dat het voorstel van zijn opvolger Wallage om het verlies te compenseren dat Beek zou lijden als de nachtvluchten verboden worden, evenzeer in strijd is met het partijprogramma.

Over het principe van nachtvluchten denkt een groot deel van de afdelingen heel anders, zo bleek onlangs op een discussiebijeenkomst die door dissidente partijleden was afgedwongen. Een van hun woordvoerders, de Meerssense afdelingsvoorzitter A. van Oudheusden, zag daar een meerderheid tegen de baan, terwijl gewestelijk voorzitter Weijermars geen duidelijk overwicht van het ene of het andere kamp zag. “Hoe langer de discussie duurt, hoe meer men zich vastbijt in zijn standpunt. Twintig jaar geleden is bedacht dat er een groot vliegveld moest komen en wat er inmiddels ook aan nieuwe inzichten is ontstaan, die baan moet er coûte que coûte komen.”

Behalve door het provinciebestuur en gemeentebesturen uit de omgeving wordt de uitbreiding van het vliegveld eveneens ondersteund door vertegenwoordigers van het bedrijfsleven zoals de Kamers van Koophandel, de Limburgse Werkgeversvereniging en de Industriebank Liof, ook al hebben de laatste twee organisaties ieder van een onderzoeksbureau te horen gekregen dat zij niet veel hoeven te verwachten van de uitbreiding van het vliegveld. Uit het onderzoek van de werkgevers bleek dat de Limburgse bedrijven nauwelijks zijn geïnteresseerd in het vliegveld, terwijl vorig jaar uit een onderzoek in opdracht van Liof naar voren kwam dat Limburg zijn leefklimaat en schaarse ruimte beter niet kon opofferen aan een groter vliegveld. Het Booz-Allen rapport waarop die conclusie van de onderzoekers is gebaseerd, wordt overigens door minister Jorritsma heel anders geïnterpreteerd. In de uitgelekte brief die zij onlangs aan haar collega's stuurde, laat zij de onderzoekers beweren dat de Oost-Westbaan enkele duizenden banen oplevert in Limburg. In de aanbevelingen van Booz-Allen komt uitbreiding van het vliegveld echter niet voor.

Steeds meer mensen twijfelen ook aan de beloofde effecten voor de werkgelegenheid. Zij pleiten er dan ook voor om de ruimte en het geld die nu voor de Oost-Westbaan zijn gereserveerd, te besteden aan een bedrijventerrein en de nachtvluchten over te laten aan de naburige vliegvelden van Düsseldorf, Keulen/Bonn en Luik, die in minder dichtbevolkte gebieden liggen.

En dan is er de stem des volks. Tussen de stapels rapporten en onderzoeken bevinden zich diverse opinie-onderzoeken, waar de voor- en tegenstanders op teruggrijpen zoals het hen uitkomt. Voorstanders verwijzen naar een peiling van het Limburgs Dagblad waar een duidelijke meerderheid van de Zuid-Limburgse bevolking zich uitspreekt voor een groter vliegveld met nachtvluchten als dat zoveel meer werkgelegenheid oplevert. Tegenstanders verwijzen naar een peiling van de actiegroep De Rentmeesters, die een ander antwoord op een andere vraag oplevert: een grote meerderheid is tegen nachtvluchten als hetzelfde werkgelegenheidseffect anders bereikt kan worden, zoals met een beter vestigingsklimaat voor bedrijven.