Strengere norm prestatielening jaar uitgesteld

DEN HAAG, 31 OKT. De voorgestelde aanscherping van de prestatielening voor studenten op hogescholen en universiteiten wordt een jaar uitgesteld, tot 1 augustus 1998. Eerstejaarsstudenten moeten volgend studiejaar de helft van hun cursusjaar halen om hun lening omgezet te zien in een gift. Het voorstel was om de eis te verhogen naar zeventig procent.

Dit bleek vanmorgen bij het debat in de Tweede Kamer over de Onderwijsbegroting. Minister Ritzen (Onderwijs) zei dat hij zich hier niet “ijzeren-Heinig” wil opstellen. Volgens hem is het onderwijs nog niet aan alle universiteiten en hogescholen zo goed als hij had gehoopt. Om die reden had de Kamer gevraagd de norm niet te verhogen naar 70 procent. Volgens Ritzen heeft dit uitstel geen financiële gevolgen voor de begroting voor 1997.

Wel houdt de minister vast aan de voorgenomen bezuiniging op de studiebeurzen van scholieren in het middelbaar beroepsonderwijs (MBO), waarbij volgend jaar 12 miljoen gulden wordt bezuinigd. In het jaar 2000 beloopt de bezuiniging 124 miljoen gulden.

De Kamer is hier tegen. Ze vreest dat verlaging van de studiebeurzen een financiële drempel zal opwerpen om naar een MBO-school te gaan. De minister betoogde dat het mogelijk is de toegankelijkheid van de scholen te waarborgen ondanks bezuinigingen. Hij schat dat de bezuiniging neerkomt op circa tien procent. Eerder zijn in het hoger onderwijs bezuinigingen doorgevoerd die nog een stuk verder gingen, aldus Ritzen. En elders binnen zijn begroting ziet hij geen mogelijkheid om geld te vinden. Het zou daar niet kunnen zonder het onderwijs zelf te schaden, zo betoogde hij.

De Kamer voelt er evenwel niets voor om nu al akkoord te gaan met de bezuinigingen, omdat dit plan nog niet is ingevuld. Ritzen wil eerst de voorstellen van de commissie-Kruse goed bekijken. Deze commissie wijst op afschaffing van de OV-kaart voor MBO-scholieren en op verlaging van de studiebeurzen voor uitwonenden.

In het debat dat bij tijd en wijle op scherpe toon werd gevoerd, wees de minister de Kamer op de noodzaak een dekking aan te geven, als de bezuiniging op de MBO-studiebeurzen niet gewenst wordt. Dat moet omdat de Kamer tijdens de algemene beschouwingen niet heeft geprotesteerd, aldus Ritzen.

Verder zegde Ritzen extra geld toe aan MBO-scholen in financiële nood. Hoeveel dat betreft zal de minister binnen drie weken laten weten. Onlangs bleek uit onderzoek dat scholen in de financiële problemen zijn geraakt doordat hun schoolbesturen de grotere verantwoordelijkheden niet aankunnen.

De problemen met de uitgaven voor de wachtgelden voor werkloze leraren noemde Ritzen omvangrijk. Er zou in het jaar 2000 een tekort ontstaan van 400 miljoen. De minister wil in het voorjaar een oplossing presenteren. Hij zal daarover in gesprek gaan met het kabinet. Hij wil voorkomen dat deze tekorten ten koste komen van de scholen.