Nederland krijgt 70 mln uit BSE-compensatiefonds

LUXEMBURG, 31 OKT. De Europese ministers van Landbouw zijn gisteren in Luxemburg akkoord gegaan met het doorvoeren van een pakket noodmaatregelen om de crisis in de rundvleessector tegen te gaan. De rundvleesboeren krijgen ruim een miljard gulden extra om verliezen die zijn ontstaan door de BSE-crisis te compenseren. Nederland krijgt daarvan zeventig miljoen gulden.

De financiële steun voor de rundvleesboeren is een onderdeel van een pakket maatregelen dat er toe moet leiden dat de rundvleesproduktie binnen de Europese Unie wordt teruggebracht. Sinds het uitbreken van de BSE-crisis in maart van dit jaar is de consumptie van rundvlees in Europa met gemiddeld ruim 11 procent gedaald.

De Europese ministers van Landbouw waren al sinds eind juli bezig om tot afspraken te komen om de noodmaatregelen door te voeren. Afgelopen maandag liepen de onderhandelingen vast toen de lidstaten een voorstel van landbouwcommissaris Fischler vrijwel direct naast zich neerlegden. Een tweede compromisvoorstel van de Ierse voorzitter van de raad I. Yates bracht gisteren uiteindelijk opening in de besprekingen. De lidstaten gingen gisteren met uitzondering van Duitsland akkoord met de plannen.

Minister Van Aartsen (Landbouw) toonde zich “tevreden” over de uitkomst van het akkoord. In de aanvankelijke voorstellen van de Europese Commissie waren geen extra compensaties voor de boeren voorzien, bovendien zouden de maatregelen volgens Fischler moeten worden bekostigd uit een verlaging van de akkerbouwsubsidies. Nederland krijgt nu ongeveer 70 miljoen gulden van de Europese Unie, omdat in Nederland 6,5 procent van de totale rundvleesproduktie van de Unie plaatsheeft. Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië verdelen samen de helft van de extra steun. Van Aartsen wil het geld voor een deel aan de boeren geven en ander deel gebruiken voor het verbeteren van een kwaliteitskeurmerk voor het vlees.

Voorts verdween de verplichting van het invoeren van een 'knuppelpremie' uit het akkoord. Deze premie, die wordt gegeven voor het binnen tien dagen slachten van pasgeboren kalveren, blijft wel een mogelijkheid. De lidstaten kunnen echter ook kiezen voor een premie voor het vervroegd op de markt brengen van kalveren. Hierop was door het Nederlandse bedrijfsleven aangedrongen. Beide maatregelen beogen een beperking van ongeveer een miljoenrunderen.

De Europese ministers besloten verder om dit jaar 550.000 ton rundvlees op te kopen om sterke prijsdalingen tegen te gaan. De verwachting is dat er dit jaar ruim 600.000 ton rundvlees over wordt geproduceerd. Volgend jaar zal de Europese Unie 500.000 ton rundvlees door middel van interventie uit de markt nemen. Van Aartsen vind dit “aan de hoge kant”.

Verder wordt de premie voor de produktie van stierenvlees verhoogd. VoorNederland komt die verhoging neer op 60 gulden per stier voor een totaal van ongeveer 150.000 stieren. Dit levert Nederland ruim negen miljoen gulden op.

Voorzitter R. Tazelaar van het Produktschap voor Vee, Vlees en Eieren (PVV) is tevreden met de circa 70 miljoen gulden die minister Van Aartsen bij de EU heeft binnengehaald als compensatie voor de schade door de gekke-koeienziekte. “Een hele redelijke vergoeding, ook al ligt de totale schade enkele malen hoger”, zei Tazelaar vanmorgen in het Radio 1 Journaal.

Hij noemt het belangrijkste resultaat dat in Luxemburg is binnengehaald “dat de kalfsvleessector is gered”, omdat de verplichting van de 'knuppelpremie' uit het akkoord is gehaald.

Minister Van Aartsen vindt dat de Europese Commissie nu haast moet gaan maken met voorstellen voor herstructurering van de rundvleessector op de langere termijn. Fischler zei gisteren in Luxemburg dat hij dergelijke voorstellen waarschijnlijk eind april zal doen. Van Aartsen, die vanaf 1 januari volgend jaar voorzitter van de Landbouwraad is, vindt dat een structurele hervorming van de rundvleessector in Europa eerder moet worden besproken.

De VVD-minister wil tijdens het Nederlandse voorzitterschap tot een akkoord over maatregelen voor de lange termijn komen, ten einde de herstructurering vóór 1998 te laten beginnen.

De Britse regering gaf halverwege de maand maart van dit jaar toe dat er mogelijk een verband bestaat tussen een tiental sterfgevallen van jonge Britten die overleden aan de dodelijke hersenziekte Creutzfeldt-Jacob en de gekke-koeienziekte (BSE). Sindsdien is de rundvleesconsumptie in heel Europa met ruim 11 procent gedaald.

Een exportverbod voor Brits rundvlees werd afgekondigd; Nederland, België, Duitsland en Groot-Brittannië gingen over tot het vernietigen van runderen. Daarnaast krijgen de boeren steunmaatregelen en wordt vlees door de Unie opgekocht.

De crisis is ook na het doorvoeren van de noodmaatregelen voorlopig nog niet ten einde. De rundvleesconsumenten in Europa zijn door de voortdurende discussies over de gekke-koeienziekte ten dele het vertrouwen kwijt in de kwaliteit van het rundvlees.

De rundvleesconsumptie daalde in Nederland in de maand maart, toen de crisis uitbrak, met een kwart ten opzichte van het jaar daarvoor. Enkele weken later steeg het aantal rundvleeseters al weer gestaag, maar tot op de dag van vandaag wordt er minder rundvlees gegeten dan voorheen.

Europees landbouwcommissaris Fischler maakte deze week naar Luxemburg reeksen cijfers bekend, waaruit blijkt dat de inkomensverliezen in de rundvleessector inmiddels zijn opgelopen tot ongeveer 2,6 miljard gulden. Voorlopig wordt gekozen voor het drastisch verminderen van de rundvleesproduktie.

Het weer terugwinnen van het vertrouwen in rundvlees moet volgens Van Aartsen niet gebeuren door het doen van promotiecampagnes, zoals de Commissie nu onder meer voorstelt. “Een burger die geen rundvlees wil, laat zich niet overhalen door een reclamespotje”, aldus Van Aartsen. De BSE-crisis duurt voorlopig voort, een “algehele stilte” rond het onderwerp is volgens ingewijden de beste reclame.