Stemming over bezineaccijns moet over; Kamer tegen hogere belasting op tabak

DEN HAAG, 30 OKT. De Tweede Kamer is tegen een verhoging van de accijnzen op sigaretten en shag. Met 73 tegen 71 stemmen werd gisteren het kabinetsvoorstel verworpen om de accijns op tabak met ingang van 1 januari met vijftig cent te verhogen. De stemmen over een VVD-motie om de besluitvorming over de accijnsverhoging op benzine met een half jaar uit te stellen, staakten door een fout van het Tweede-Kamerlid Leerkes (Unie 55+).

Vandaag zou opnieuw worden gestemd over deze motie.

Een motie van het CDA tegen een verbod op de verkoop van tabakswaren aan jongeren onder de achttien jaar kreeg onvoldoende steun. Het kabinet hoopt dat een verkoopverbod jongeren ervan weerhoudt te gaan roken. De beoogde verhoging van de tabaksaccijns is ook bedoeld om het roken speciaal onder jongeren te ontmoedigen.

Het kabinet loopt met het besluit de tabaksaccijns niet te verhogen 200 miljoen gulden mis. Volgens de VVD kan het kabinet dit compenseren door een belastingverlaging niet volledig door te laten gaan. Het kabinet wil het tarief van de eerste schijf van de inkomstenbelasting volgend jaar met 0,2 procent verlagen naar 37,3 procent.

Het Tweede-Kamerlid Oudkerk (PvdA) constateerde dat dankzij de VVD de niet-rokers een belastingverlaging aan hun neus voorbij zien gaan. PvdA-fractievoorzitter Wallage vindt dat het kabinet de motie niet moet uitvoeren. “Ik zou het consequent vinden als het kabinet zou zeggen: sorry Kamer, maar ook de moeilijke onderdelen van zo'n pakket moeten uitgevoerd worden.” Zijn VVD-collega Bolkestein vindt dat het kabinet de motie wel moet uitvoeren omdat de schatkist geen inkomsten derft. Als de het verzoek van de Tweede Kamer niet wordt uitgevoerd, dient de VVD-leider geen motie van wantrouwen in “om daarover nu een motie van wantrouwen in te dienden is een beetje te veel van het goede”, aldus Bolkestein.

De sigaretten- en tabaksindustrie en de detailhandel reageerden verheugd op de stemming, evenals de Stichting Rokers Belangen (SRB). De Stichting Volksgezondheid en Roken (Stivoro) is teleurgesteld. De antirooklobby spreekt van een “gemiste kans”.

Door een fout van het Tweede-Kamerlid Leerkes zou vandaag opnieuw worden gestemd over een VVD-motie om de accijnsverhoging met een half jaar uit te stellen. Het kabinet wil met ingang van 1 juli 1997 de accijnzen op benzine, diesel en LPG met respectievelijk elf, vijf en acht cent per liter verhogen. De VVD wil het besluit over het wel of niet verhogen van de brandstofaccijnzen een half jaar uitstellen. Uitstel van de verhoging van de benzineaccijns in Duitsland verhoogt volgens het Tweede-Kamerlid Hoogervorst (VVD) de noodzaak om ook in Nederland de accijnsverhoging uit te stellen. Minister-president Kok heeft al laten weten dat het Duitse besluit geen invloed heeft op de Nederlandse besluitvorming.

“Ik ben mordicus tegen deze verhoging, dus ik riep tegen”, zei Leerkes in een toelichting. Hierdoor stemde hij tegen de VVD-motie. Leerkes: “Er was tijdens de stemming veel lawaai om me heen. Als je over tientallen moties moet stemmen moet je goed je koppie erbij houden en dat lukt niet wanneer allemaal mensen zitten te kletsen.”

Toen Leerkes de consequenties van zijn stemgedrag overzag, benaderde hij Tweede-Kamervoorzitter Deetman. “Ik ben bang dat er niets meer aan valt te doen”, zei Deetman met een verwijzing naar het Reglement van Orde. “Sorry.”

De regeringspartijen hebben een groot verschil van mening over de voorgenomen verhoging van de accijnzen op brandstof. De VVD-fractie is tegenstander van de verhogingen, tot onvrede van PvdA en D66. PvdA-fractievoorzitter Wallage vindt dat de VVD ten aanzien van de verhoging van de benzineaccijns “een beetje meer politieke moed” zou moeten tonen en gewoon moet instemmen met het kabinetsvoorstel. Zijn D66-collega Wolffensperger is “verbaasd en geërgerd” over de oppositie van de VVD tegen de hogere accijnzen.

Vrijdag bespreekt het kabinet de moties die door de Tweede Kamer zijn aangenomen. De Kamer heeft ook een motie aangenomen waarbij het kabinet wordt opgeroepen meer geld vrij te maken voor alleenstaande sociale minima in een huurwoning.