Rwanda dreigt met wraak tegen Zaïre

KIGALI, 30 OKT. Rwanda heeft Zaïre vanmorgen met gewapende acties bedreigd na de beschietingen aan de grens bij de Rwandese stad Cyangugu gistermiddag. Minister Pronk (Ontwikkelingssamenwerking) verwacht dat zaterdag in Arusha een vergadering wordt gehouden van Zaïre, Rwanda en hun buurlanden.

“Als ik in mijn gezicht word geslagen, dan denk ik eerst goed na, maar daarna zal ik terugslaan. Zaïre heeft een heel domme fout begaan”, zei de Rwandese vice-president en minister van Defensie, Paul Kagame, vanochtend in Kigali. Volgens Kagame zijn het Zaïrese leger, de Hutu-milities en het voormalige Rwandese regeringsleger opgegaan in één moordend leger in Zaïre. “Moordenaars zouden niet de vrijheid mogen genieten die ze nu hebben. Als niemand anders helpt deze problemen op te lossen,zal ik dat alleen moeten doen”, aldus Kagame.

Kagame ontkende opnieuw dat Rwandese troepen in Zaïre vechten. Maar hij toonde grote sympathie voor de zaak van de Banyamulenge. “De Banyamulenge hebben steun nodig van jullie journalisten, van ons allen. Er wordt een poging gedaan de Banyamulenge uit te roeien, zoals in 1994 in Rwanda één miljoen mensen werden vermoord. Gewapend verzet tegen mensen die anderen proberen uit te moorden, is gerechtvaardigd.”

Kagame erkende dat Banyamulenge uit zijn eigen leger zich mogelijk hebben aangesloten bij de rebellen in Zaïre. “Ik zou me welwillend opstellen als een soldaat naar me toekomt en zegt dat hij uit het Rwandese leger wil stappen om te gaan vechten met de rebellen in Zaïre. Uiteindelijk ben ik zelf ook een bevrijdingsstrijder. Maar het Rwandese regeringsleger is niet betrokken bij de gevechten in Zaïre. Het is Zaïre dat ons steeds meer bij de oorlog betrekt.” Kagame ontkende dat er een Tutsi-samenzwering achter de gevechten zit met als doel een groter Tutsi-rijk te stichten in het gebied van de Grote Meren. Wel zal Rwanda op alle mogelijke manieren tegengaan dat Zaïrese Tutsi's als de Banyamulenge naar Rwanda worden uitgewezen. “We zullen niet toestaan dat Zaïre zijn bevolking naar Rwanda zal exporteren”, aldus Kagame. De Verenigde Naties hebben vandaag een speciale bemiddelaar aangesteld die het contact tussen Rwanda en Zaïre zou moeten herstellen. De keuze is gevallen op Raymond A.J. Chrétien, de Canadese ambassadeur in de Verenigde Staten en een neef van de Canadese premier. Onze Haagse redactie voegt hier aan toe: Minister Pronk (Ontwikkelingssamenwerking) verwacht dat er zaterdag in Arusha een vergadering wordt gehouden van Zaïre, Rwanda en hun buurlanden. Bovendien is de Organisatie van Afrikaanse Eenheid bezig de strijdende partijen bij elkaar te krijgen. Op drie niveaus - humanitair, politiek binnen Zaïre en politiek binnen de regio - moeten deze week de nodige activiteiten worden ontwikkeld, vindt Pronk. Gisteren is volgens de minister de Nederlandse ambassadeur in Kigali bij de Rwandese regering geweest om haar duidelijk te maken dat “ze het niet kunnen maken om te zeggen dat het louter een interne aangelegenheid is in Zaïre. Men is er natuurlijk bij betrokken.”

Vluchtelingen moeten, als zij terugkeren, aldus Pronk, beschermd worden door militairen en politie. Dat zouden Afrikanen moeten zijn die door het Westen worden betaald. Hij is voorstander van het Amerikaanse plan om tot de oprichting van een Afrikaanse crisismacht te komen. Pronk is somber over de situatie in Zaïre: “Dit is eigenlijk de kroniek van de aangekondigde dood van een natie. Er zijn talloze suggesties gedaan, men heeft het allemaal op zijn beloop gelaten. Het was bijna onafwendbaar, tenzij wij een jaar of twee geleden, toe de strijd in Rwanda losbarstte, echt effectieve maatregelen hadden genomen.