Afbreekbare wegwerpluier heeft grote markt

Produkten uit agrarische grondstoffen zijn afbreekbaar en CO2-neutraal. En dus minder belastend voor het milieu dan produkten uit aardolie. Tot voor kort had de industrie er weinig belangstelling voor, maar nu is er een doorbraak. Vierde deel deel in een serie over produkten uit groene grondstoffen: de milieuvriendelijke wegwerpluier.

Wegwerpluiers zijn gemakkelijk in het gebruik, maar leveren een enorme berg afval op. Voor sommige milieubewuste ouders is dat reden gebruik te maken van een luierservice, een bedrijf dat vuile katoenen luiers ophaalt en ze weer schoon terugbrengt. Hans en Marian Jonker uit Rotterdam begonnen in 1991 een groothandel in katoenen luiers en een luierservice. Binnen één jaar tijd had hun bedrijf, Culotte, al negen franchisezaken. De klap kwam in 1993, toen uit een onderzoek van Milieudefensie bleek dat de katoenen luiers van de luierservices door het vervoer en het gebruik van droogtrommels bijna net zo belastend voor het milieu zijn als wegwerpluiers.

De Jonkers besloten een milieuvriendelijke wegwerpluier te ontwikkelen. Het moest een afbreekbare, composteerbare luier worden uit plantaardige grondstoffen. Dat betekende dat voor een aantal onderdelen van de gangbare wegwerpluier vervangend materiaal moest worden gevonden. Wegwerpluiers bestaan uit een vulling van cellulose, een synthetische absorbtielaag en een plastic buitenlaagje. Jonker: “Vervanging van dat buitenlaagje was het grootste probleem. In het begin gebruikten we een cellulosefolie, maar dat materiaal brak erg snel.” Pas toen het Duitse bedrijf Biotec in 1995 met een biologisch afbreekbare zetmeelfolie op de markt kwam, was het probleem opgelost. De inmiddels gepatenteerde luier heeft nu een vulling van plantaardige vezels. Tussen deze watten en de buitenkant van biofolie zit een eveneens plantaardige absorbtielaag. Jonker: “Technisch zijn we er bijna uit. Op het elastiekje en het plakkertje na hebben we nu een afbreekbare luier van hernieuwbaar materiaal. Voor het plakkertje is de oplossing in zicht, voor het elastiekje zoeken we nog een alternatief.”

De luiers zijn nog in de testfase. Als eventuele kinderziektes zijn verholpen, komen ze op de markt. Jonker: “Binnenkort gaan we nadenken over de herkenbaarheid van de luier. Ons produkt moet zich duidelijk onderscheiden van andere luiers. Dat is belangrijk, ook in verband met compostering.” Jonker hoopt dat het ministerie van VROM toestemming zal geven afbreekbare luiers in de GFT-bak te doen. Dat zit er op dit moment nog niet in. Het ministerie is bang dat mèt de afbreekbare luiers ook gangbare wegwerpluiers in het groente-, fruit- en tuinafval zullen belanden. Iets dergelijks gebeurde twee jaar geleden bij de introductie van de kattenbakkorrels met milieukeur. Door onduidelijke communicatie werden ook niet-afbreekbare kattenbakkorrels in de GFT-bak gegooid, waardoor de kwaliteit van het compost in gevaar kwam.

De Jonkers gaan zich met hun wegwerpluiers op dezelfde doelgroep richten die ze tot voor kort met hun luierservice bedienden: de milieubewuste consumenten. Dat is in Nederland één procent van de markt. “Maar we zullen ons niet tot Nederland beperken”, aldus Jonker. “Er zijn al verkoopkanalen naar Frankrijk en Scandinavië en ook in Duitsland hebben we al goede contacten.” De afbreekbare wegwerpluiers zullen 15 tot 20 procent meer kosten dan de gangbare wegwerpluiers. Over dat prijsverschil maakt Jonker zich geen zorgen. “We zijn in het begin duurder, maar bij grotere aantallen daalt de prijs.”

Culotte is niet het enige bedrijf dat bezig is met een afbreekbare luier van hernieuwbaar materiaal. Het Finse Neste Chemicals, dat bioplastics maakt uit melkzuren, ontwikkelt samen met twee Franse partners afbreekbare luiers en incontinentieprodukten. Bioplasticfabrikant Novamont uit Italië doet hetzelfde voor Benetton. En Biotec, de Duitse fabrikant van bioplastics, is er ook mee bezig, samen met een niet met name genoemde partner. De grote luierproducenten willen niet vertellen of ze met een afbreekbare luier zullen komen.

Ook Procter & Gamble, dat vijf jaar geleden in Amerika een test deed met een afbreekbare luier, laat zich daar niet over uit. De in 1991 gehouden test was volgens Peter Hindle, directeur Worldwide Technical Policy van P & G in Brussel, geen succes. “De luiers hielden de baby's niet droog en voelden niet prettig aan op de huid. Daarom zijn we ermee gestopt.” Hindle denkt dat alle luierfabrikanten op dit moment de mogelijkheden van de nieuwe afbreekbare materialen onderzoeken. Of Procter & Gamble een nieuwe poging met een afbreekbare luier zal ondernemen, wil hij niet vertellen. Over de marktkansen van zo'n luier zegt hij: “Als er een afbreekbare luier gemaakt kan worden die in kwaliteit en prijs niet onderdoet voor de gangbare luiers, dan ontstaat een triple-win situatie. Voor zo'n luier is overal in de wereld een markt.”