Russen delen archief over de Holocaust

MOSKOU, 29 OKT. Rusland heeft het Amerikaanse Holocaust Memorial Museum een grote hoeveelheid archiefmateriaal over de nazi-misdaden tegen Russische joden overhandigd. Veel van dat materiaal was tot voor kort geheim, althans ontoegankelijk.

Aleksandr Jakovlev, chef van de Russische Commissie voor de Rehabilitatie van Slachtoffers van Politieke Onderdrukking (en tweede man van de Sovjet-Unie onder Sovjet-leider Gorbatsjov in de jaren tachtig), overhandigde gisteren in het Kremlin 15.000 kopieën van documenten uit de Russische archieven aan de directeur van het Holocaust Museum in Washington, Walter Reich.

Het gaat om Duitse rapporten over de vervolging van Russische joden na de Duitse invasie van juni 1941 en om documenten over de vervolging, tussen 1946 en 1949, van Duitse oorlogsmisdadigers en Sovjet-collaborateurs.

Het materiaal is belangrijk omdat de massale vernietiging van joden door de nazi's in Rusland begon, met de inzet van speciale eenheden, 'Einsatzgruppen', die in het kielzog van het Duitse leger naar Rusland kwam om er joden en communisten te liquideren. Volgens Reich werden anderhalf miljoen Russische joden vermoord. Dit hoofdstuk van de jodenvernietiging is door Westerse historici nooit ten volle onderzocht.

De documenten kunnen ook opheldering verschaffen over een andere groep slachtoffers van de nazi's, de Sovjet-krijgsgevangenen, op wie de Duitsers op grote schaal hun nieuwe wapens uitprobeerden.

De Russische archivaris Vladimir Naoemov zei gisteren dat de documenten historici kunnen helpen met het vaststellen hoeveel joden door de nazi's zijn vermoord. Volgens Naoemov waren dat er meer dan de zes tot zeven miljoen waarvan historici doorgaans uitgaan. Naoemov bracht gisteren ook verslag uit van de hindernissen waarmee Sovjet-historici na de oorlog bij hun onderzoek te kampen hadden wegens het antisemitisme in de naoorlogse Sovjet-Unie. “Het noemen van joden [als groep van slachtoffers van de nazi's] werd al gezien als kwalijke anti-Sovjet-propaganda”, zei hij. (Reuter)