Oost-Zaïre onder militair bestuur

KINSHASA, 29 OKT. De Zaïrese regering heeft vandaag de oostelijke provincies Noord- en Zuid-Kivu onder militair bestuur geplaatst. Hulporganisaties wanhopen over de gezondheidstoestand van de honderdduizenden vluchtelingen in het door gevechten geteisterde gebied. De Europese ministers van Buitenlandse Zaken hebben gisteren opgeroepen tot een staakt-het-vuren in Oost-Zaïre.

De Zaïrese televisie verspreidde vannacht een communiqué waaruit blijkt dat het burgerbestuur in Oost-Zaïre is vervangen door militaire gouverneurs. Het gebied is het toneel van gevechten en volksverhuizingen als gevolg van conflicten over de aanwezigheid van honderdduizenden Rwandese en Burundese Hutu's op Zaïrees grondgebied.

Guerrillastrijders van de Banyamulenge (Tutsi's die al generaties lang in Zaïre wonen) voeren aanvallen uit op steden en vluchtelingenkampen. Zo'n 25.000 soldaten van het Zaïrese leger en leden van de presidentiële garde zijn in het strijdgebied samengetrokken. De sterkte van de Banyamulenge, volgens onbevestigde berichten gesteund door ruim 3.000 Rwandese en Burundese Tutsi-soldaten, wordt op 500 tot 2.000 manschappen geschat. Bij gevechten in Uvira (Zuid-Kivu), dat eind vorige week door de Tutsi-rebellen werd ingenomen, zijn honderden mensen gedood. De Banyamulenge zou ook Bukavu, de hoofdstad van Zuid-Kivu, verder omsingelen.

De humanitaire toestand is volgens de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties (UNHCR) “wanhopig”. Hulpverleners hebben geen contact meer met de 600.000 vluchtelingen in kampen bij Goma. Zonder drinkwater, voedsel en medische verzorging dreigen epidemische ziekten uit te breken. De VN zeiden naar schatting 580.000 Hutu-vluchtelingen in het oosten van Zaïre gedurende tien tot twintig dagen van levensmiddelen te kunnen voorzien. Gisteren begonnen de VN met het uitdelen van voedsel, om zo de vluchtelingen in de opvangkampen te houden.

De Europese ministers van Buitenlandse Zaken hebben de Organisatie van Afrikaanse Eenheid (OAE) verzocht zich in te spannen voor beëindiging van het conflict. België wil financiële en materiële hulp geven. Volgens minister Van Mierlo (Buitenlandse Zaken) staat Nederland positief tegenover het plan, maar voelen andere Europese landen, waaronder Frankrijk, er niet voor. De ministers hebben op voorstel van België besloten volgend jaar verkiezingen in Zaïre financieel te steunen. Gevreesd wordt dat Zaïre zonder democratisering uiteenvalt na de dood van Mobutu, die ernstig ziek in Zwitserland verblijft. (AFP, AP, Reuter)