“Ik heb genoeg voor de dieren gedaan, dit is voor mij”

Wat is een grotere kwelling: eindeloos uitstel van een beloofd vraaggesprek met Brigitte Bardot, of met de mooiste vrouw van haar generatie uitsluitend per telefoon te mogen spreken? Beide is me overkomen. Dat is het met geheven hoofd gedragen lot waaruit dit definitieve BB-interview is voortgekomen. Alles voor de lezer.

Eindelijk zal zij aan de lijn komen. “Dit is de laatste”, zegt haar pleegzoon - hoorbaar aan deze kant van de lijn - terwijl hij de hoorn doorgeeft. Hij is degeen die als vrijwilliger haar contacten met de buitenwereld een beetje stroomlijnt. In de loop van de tijd heb ik met hem een band opgebouwd rondom het thema 'Hoe is BB vandaag?'. “Ze is erg cyclisch. Gisteren heeft ze een goede dag gehad, dus ik was er voor vandaag al bang voor”, zei François dan. En dan zat het er weer niet in.

BB is eind september 62 geworden en van haar bij die gelegenheid gepubliceerde memoires zijn inmiddels in Frankrijk 400.000 exemplaren verkocht. (Nederlandse uitgave: Initialen BB, bij Vassallucci). Terwijl ik weken droomde van een gesprek was zij twee keer de centrale gast in grote Franse televisie-programma's. Het laatste was 'Bouillon de Culture', het boeken-programma van Bernard Pivot. Hij had alle zeventig minuten gezuiverd van andere gasten en voor haar biografie ingeruimd. Had zij het een prettig optreden gevonden, vroeg ik om op gang te komen.

Brigitte Bardot, licht schor: “Vreselijk was 't. Ik ben uit de film-branche gegaan omdat ik niet tegen camera's en interviews kan. Ik ben blij dat ik dit alles achter me heb gelaten. Ik ben een buitenvrouw tegenwoordig, een vrouw van het land. Dat bepaalt mijn zienswijze.”

U heeft hier en daar gesuggereerd dat er een vervolg komt. Dit boek gaat alleen over uw filmleven, van 1953 tot 1966. We hebben nog dertig jaar tegoed.

“O la la, wacht even. Ik heb het nu veel te druk, ik ben helemaal gestressed van het werk. Iedereen wil met me praten. Ik ga er deze winter eens rustig voor zitten.”

Hoeveel tijd kostte het u één incident of één liefde weer helemaal voor u te zien? U schrijft dat u nooit een dagboek heeft bijgehouden.

“Als ik zit te schrijven dan beleef ik zo'n periode weer helemaal. Dat is heel zwaar, het is alsof ik het nog een keer moet meemaken. Alle gevoelens komen terug, de geuren, de sfeer, de emoties, de décors, de kleuren, de woorden. Het moet absoluut stil zijn wil ik me weer in een episode kunnen onderdompelen.”

Werkte het ook verfrissend?

“Het werkte helemaal niet verfrissend. Ik hou niet van het verleden, ik vind het afschuwelijk. Een innerlijke noodzaak om door te gaan voelde ik niet. Ik wilde alleen zelf mijn verblijf op aarde vastleggen, en het niet laten bepalen door wie dan ook die mij niet kent.”

Fransen zeggen dezer dagen dat zij u bewonderen omdat u met uw films en uw optreden er omheen destijds een bevrijdende kracht voor Frankrijk bent geweest. U schrijft dat Frankrijk een benepen land was..

“Dat is waar.”

Hoe komt het dat u nu zo negatief staat tegenover van alles en nog wat?

“Alles is tegenwoordig te veel bevrijd. Dat is het. Men gaat altijd van het ene uiterste naar het andere uiterste. Je moet nu eenmaal een evenwicht zien aan te houden, het juiste midden bewaren, om niet van het ene exces in het andere te vallen.”

Uw kracht was verder gaan dan het 'juiste midden'. Gaf uw intuïtie u dat in?

“Nee, ik was zo. Dat was mijn karakter. Ik ben nog steeds zo.”

Wanneer is men te ver gegaan met de bevrijding van de moraal?

“Men slaat door als de grenzen van de eerbaarheid worden overschreden. Het mysterie van de kuisheid is doorbroken. Ik verafschuw vulgariteit. Ik heb ook wel eens merde gezegd, ik zeg het nog wel eens, maar als ik het zeg doe ik dat niet op een ordinaire manier. Ik probeer een zekere waardigheid en klasse te bewaren, dat is een kwestie van afkomst. Ik hou er niet van als men alle kamerschermen laat vallen.”

Vindt u dat de cultuur in Frankrijk en Europa te vulgair is of te veel een jeugdcultuur is geworden?

“Ik zie helemaal geen cultuur, dàt is het probleem. Behalve op het platteland, als ik maïsvelden zie. Dat is de enige cultuur die ik zie ('culture' betekent in het Frans ook 'gewas', red.). De cultuur is tamelijk schokkend en weerzinwekkend. Men neemt een hondendrol, legt die in een museum en zegt: dit is het laatste kunstwerk van die en die.”

U vertelt in het boek dat u heeft geposeerd voor de schilder Kees van Dongen, voor wie u een mateloze bewondering koesterde. En dan schrijft u: “Vergeefs probeerde ik Van Dongen met mijn charme te bewerken, maar hij gaf meer om bankbiljetten dan om glimlachjes!”. Was hij niet aardig tegen u?

“Schrijf ik dat? Dat weet ik niet meer. Ik heb 21 jaar aan dit boek gewerkt. Wat ik af had heb ik nooit meer herlezen. Ik herinner me dat het bij Maurice Chevalier thuis was. De televisie zou een film maken van hoe Van Dongen een portret schilderde. Daar zochten ze een jong meisje voor. Dat werd ik. Hij had me alleen de eerste dag en de laatste dag nodig. Ik besefte niet zo goed wat er gebeurde, ik was erg jong en hij was een echte kunstenaar zoals je ze ziet in oude films met een schilderskiel, een grote baard en een hoedje. Ik was erg beduusd. Verder weet ik het niet meer.”

U heeft uw leven in dienst gesteld van het lot der dieren. U strijdt tegen vivisectie, legbatterijen, de gang van zaken in abattoirs. Bent u vegetarisch?

“Ja natuurlijk ben ik vegetarisch. De dieren zijn mijn vrienden. Ik eet mijn vrienden niet op.”

Wat doet u als u in een goed Frans restaurant eet waar de obers met allerlei lichaamsdelen van dieren voorbijkomen?

“Dan eet ik groente. En ik maak stennis. Kalfskop, waar onze president zo dol op is, kikkerbilletjes, dat soort dingen vind ik afschuwelijk. Vis eet ik wel eens, die hebben een snelle dood gekend. Maar verder eet ik eieren en kaas, daar voel ik me goed bij. Ik heb lak aan ingewikkelde vleesloze recepten. Als ik honger heb eet ik wat brood of kaas. Ik kook alleen als ik vrienden op bezoek heb. Die eten dan met plezier geen vlees, want ik ben een goede kok.”

Gaat de opbrengst van uw boek ook naar de Fondation Brigitte Bardot, uw dierenstichting? (in de pers is voor de Franse rechten een bedrag van vijf miljoen francs - 1,7 miljoen gulden - genoemd).

“Het volgende boek zal gaan over mijn strijd voor de dieren. Dit gaat over mijn filmleven. De opbrengst van het volgende boek is voor de stichting. Ik moet ook een beetje aan mezelf denken. Ik heb alles aan mijn stichting gegeven, zelfs mijn huis in Saint-Tropez. Af en toe heb ik behoefte iets voor mezelf te houden.”