Project terugkeer vluchtelingen Bosnië mislukt

SARAJEVO, 28 OKT. Obstructie van de Bosnisch-Kroatische autoriteiten heeft geleid tot de mislukking van een van de vier projecten voor de terugkeer van vluchtelingen in Bosnië. Dat heeft een woordvoerder van de VN-hulporganisatie UNHCR zaterdag gezegd.

In het vredesakkoord van Dayton kwamen de strijdende partijen overeen in vier steden proefprojecten voor de terugkeer van vluchtelingen te beginnen. Twee van die vier betrokken steden - Jajce en Stolac - zijn in handen van de Bosnische Kroaten, de twee andere - Travnik en Bugojno - staan onder controle van de Bosnische moslims.

Het project in Stolac mislukte volgens de UNHCR-woordvoerder door de obstructie van de Kroaten. De burgemeester van Stolac heeft de UNHCR laten weten dat moslim-vluchtelingen geen toestemming krijgen om de woningen waaruit ze tijdens de oorlog zijn verdreven, te herstellen. Ze krijgen alleen permissie om de moslim-begraafplaatsen in Stolac te bezoeken, en die toestemming krijgen ze slechts incidenteel. Die beslissing van de Kroatische burgemeester heeft de moslims ertoe gebracht het project te beëindigen.

In de andere drie steden verloopt het proces van de terugkeer van de vluchtelingen weliswaar moeizaam, maar worden toch successen geboekt. In Bugojno hebben zich honderd tot tweehonderd gevluchte Kroatische gezinnen gevestigd. In Jajce zijn tweehonderd gevluchte moslim-gezinnen teruggekeerd en in Travnik honderd Kroatische gezinnen.

Het conflict tussen de Bosnische en de Amerikaanse regering over de positie van de Bosnische onderminister van Defensie, Hassan Cengic, is het afgelopen weekeinde verscherpt. Washington eist het ontslag van Cengic, wegens diens banden met Iran en zijn gebrek aan medewerking aan de integratie van de legers van de moslims en de Bosnische Kroaten. De VS weigeren Bosnië voor 100 miljoen dollar wapens te leveren zolang Cengic aanblijft; een Amerikaans schip met de wapens aan boord is na twee dagen uit de Kroatische haven Ploce vertrokken zonder de wapens te lossen.

James Pardew, leider van Equip and Train, het Amerikaanse programma voor de herbewapening van de Bosnische federatie en de opleiding van militairen, stelde gisteren Bosnië voor een eenvoudige keus: het moet kiezen tussen de VS en Iran als belangrijkste militaire partner. In een vraaggesprek met de Bosnische televisie zei Pardew dat Bosnië zijn militaire banden met Iran moet verbreken als het Amerikaanse hulp wil. “We begrijpen dat Iran Bosnië in de oorlog heeft geholpen. Maar het is nu tijd om alle banden te verbreken. Als u voor Iran kiest, zijn de VS niet bereid verder te gaan. Wij in de VS zijn zeer gevoelig ten aanzien van Iran. Dat is een heel emotioneel thema in mijn land.” Pardew noemde Cengic niet met name.

De Bosnische regering heeft gezegd dat het Bosnische kabinet voor het eind van de maand, als het parlement van de Bosnische federatie bijeenkomt, ingrijpend wordt gewijzigd. Waarnemers gaan ervan uit dat Cengic dan zijn functie verliest en dat de Bosnische regering tracht haar gezicht te redden, door zijn vervanging 'onder te brengen' in een omvangrijke wijziging van de samenstelling van de regering. Cengic is in elk geval nog in functie: dit weekeinde ontving hij een Turkse delegatie. (Reuter, AP)