Overleg Israel en Palestijnen is mislukt

TEL AVIV, 28 OKT. De Israelisch-Palestijnse besprekingen over de hergroepering van het Israelische leger in Hebron zijn na drie weken onderhandelen mislukt. De Amerikaanse bemiddelaar Dennis Ross keert voor overleg naar Washington terug; de Palestijnse leider Arafat reist naar Europa.

Israel heeft Arafat voor het falen van de Amerikaanse bemiddelingspoging verantwoordelijk gesteld. “Wij zijn ziedend op Arafat. Hij speelt klaarblijkelijk op uitstel”, zei vannacht een regeringswoordvoerder in Jeruzalem, toen bleek dat de Palestijnse leider weigerde zijn fiat te geven aan de Israelische veiligheidsconceptie in Hebron.

De Amerikaanse president, Bill Clinton, de Egyptische president, Hosni Mubarak, en de Jordaanse koning Hussein kwamen gisteravond en vannacht telefonisch in het geweer om de Israelisch-Palestijnse besprekingen te redden. De indruk bestaat dat de zwaarste druk op Arafat werd uitgeoefend. Premier Netanyahu kreeg echter ook telefoontjes uit de VS en Kairo.

Het Israelisch-Palestijnse overleg is vastgelopen op de weigering van Arafat om in stemmen met een overeenkomst die zijns inziens neerkomt op het 'openbreken' van het autonomie-akkoord van Oslo. De Palestijnse leider vreest dat zijn instemming met een afwijking van dit akkoord gevolgen zal hebben voor de verdere implementering van het akkoord van Oslo, dat wil zeggen de terugtrekking van Israelische troepen uit grote Palestijnse gebieden op de Westelijke Jordaanoever. Het belangrijkste praktische struikelblok is de Palestijnse weigering om het Israelische leger om veiligheidsredenen toestemming te geven in de Palestijnse wijken van Hebron te opereren. Ook zijn er nog meningsverschillen over de aanwezigheid van gewapende Palestijnse politieagenten in de nabijheid van de joodse enclave in Hebron en de heropening van de souq, de Palestijnse markt in het centrum van de stad die om veiligheidsredenen door Israel is gesloten.

President Clinton oefende via zijn minister van Buitenlandse Zaken, Warren Christopher, en Dennis Ross onafgebroken zware druk uit op de vaak tot diep in de nacht onderhandelende partijen om de onderhandelingen voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen af te ronden. In Jeruzalem bestaat de indruk dat Arafat op tijdwinst speelt in de verwachting dat de Amerikaanse druk op Israel na de waarschijnlijk lijkende herverkiezing van Clinton zal toenemen. Radio Israel concludeerde vanmorgen dat de Palestijnse leider, gesteund door de EU en in het bijzonder Frankrijk, het gevoel heeft premier Netanyahu in diplomatiek opzicht in de hoek te hebben en nu afwacht totdat de vruchten hem in de schoot vallen.

Deze Palestijnse tactiek kan echter als een boemerang werken indien ernstige incidenten in Hebron of elders in Israel een sfeer scheppen die het de regering Netanyahu onmogelijk maakt het akkoord van Oslo uit te voeren. Na zelfmoordaanslagen door Hamas in Israels grote steden besloot de vorige regering de hergroepering in Hebron uit te stellen.

Een Israelische kolonist wordt ervan beschuldigd gisteren een tienjarige Palestijns jongetje te hebben gedood. Twee kolonisten schoten in het centrum van Hebron op Palestijnse huizen. Ze zeggen, evenals de man die het jongetje doodde, met stenen te zijn bekogeld.

De regering-Netanyahu heeft gisteren besloten circa 3.000 woningen in Israelische nederzettingen te verkopen. Van deze woningen worden er 1.700 illegaal bewoond. Om politieke redenen werd de bewoning van deze huizen door de vorige regering bevroren.