Dumpplaats voor mislukkelingen

Dokument: Eindpunt Hoogvliet. Ned.1, 22.53-23.33u.

In Nederland wordt al jaren gewaarschuwd voor het ontstaan van getto's, maar in de Rotterdamse wijk Hoogvliet hebben Antilliaanse dropouts al lang hun eigen getto geschapen. NCRV's Dokument begint vanavond een driedelige serie over 'de Waaier'. Een dankbaar onderwerp, dat dan ook uitstekende televisie oplevert. De makers hebben een half jaar in de wijk rondgelopen, het vertrouwen van enkele kleurrijke bewoners gewonnen en die groep consequent gevolgd. Het resultaat is een tragi-komisch inkijkje in de onderkant van Nederland.

'De Waaier', een rij flats in 1960 gebouwd voor de werknemers van Shell, is anno 1996 een door betonrot aangevreten dumpplaats voor losers. De bewoners houden het hoofd boven water met schroothandeltjes, zwart werk, drugshandel, kruimeldiefstal of kamerverhuur aan kostgangers die nog verder verloederd zijn dan zij. In Eindpunt Hoogvliet maakt de kijker kennis met Stefan, die illegaal stroom tapt, ruziet met junks in zijn portiek en een fietsenhandeltje tracht op te zetten. Ki hoopt ooit nog eens met zijn 'gettomuziek' door te breken. Paul heeft van zijn huis een illegale coffeeshop gemaakt. Herbie zwabbert de vloer van de Antilliaanse jongerenkeet 'Midnight Oil'. En dealer Refo waant zich de koning van de Caracasstraat. “Als ik het zeg, schieten ze nog op de politie ook, weet je?”

Tussen alles door sjouwt de straathoekwerker van portiek tot portiek in een poging er iets van te maken. Minister Melkert van Sociale Zaken heeft beloofd de wijk te bezoeken, zo heeft hij in januari te horen gekregen. Bewoners werken al maandenlang aan een 'straatopera', maar telkens heeft de minister een nieuw excuus om zijn bezoek uit te stellen.

Uiteindelijk loopt alles in het honderd. De een wordt uit huis gezet, de ander verdwijnt achter de tralies, een derde rommelt wat door in de marge. Zelfs 'Droppie', het katje van coffeeshophouder Paul, valt in de lente van een balkon te pletter en krijgt zijn eigen kruisje in het plantsoen. “Het was een ongelukkig poessie”, zegt Paul bij het graf. “Hij liep een beetje raar.”

In 'de Waaier' is het leven een tredmolen van halve pogingen en hele mislukkingen. Uiteindelijk zullen de meeste hoofdpersonen - die aan het eind van deze aflevering hun flats moeten uitruimen en plaats maken voor verse losers - wel weer elders opduiken en een nieuwe cyclus van huis, schulden, uitzetting en gevangenis beginnen. En enkelen zullen definitief afdalen in de schemerwereld van de kelderboxen, waar alcoholisten en junks op hun schimmelende matrassen slapen.

De toon van Eindpunt Hoogvliet is eerder fatalistisch dan verontwaardigd. De bewoners doen er alles aan om te mislukken en slagen daar heel aardig in. De overheid laat zich in de Waaier slechts zien in de gedaante van het arrestatieteam en de deurwaarder. Toch krijg je de indruk dat hier eerder sprake is van persoonlijk falen dan van het vastlopen van het systeem. Waardering verdient uiteindelijk alleen de straathoekwerker, die tussen al deze ellende koppig doorploetert.