Bulgaarse oppositie op kop in strijd om het presidentschap

SOFIA, 28 OKT. Petar Stojanov, een van de leiders van de Bulgaarse oppositie, heeft de Bulgaarse presidentsverkiezingen van gisteren gewonnen. Maar hij kreeg geen absolute meerderheid, reden waarom hij het komende zondag in de tweede ronde moet opnemen tegen de ex-communist Ivan Marazov.

Stojanov, fractieleider in het parlement van de Unie van Democratische Krachten (SDS), kreeg volgens de voorlopige uitslag 43,65 procent van de stemmen. Marazov, de kandidaat van de regerende (ex-communistische) socialistische partij, de BSP, bleef steken op 27,07 procent. Deze twee kandidaten treden zondag tegen elkaar in het krijt. De opkomst was met 56 procent aanzienlijk lager dan bij de vorige presidentsverkiezingen, hetgeen door de meeste waarnemers wordt gezien als een illustratie van de apathie bij de Bulgaarse kiezer over de politiek. Bulgarije maakt sinds het begin van dit jaar een diepe economische crisis door. Marazov weet zijn nederlaag aan het wegblijven “van vele traditionele BSP-kiezers die teleurgesteld zijn over het beleid van de regering”.

Bij de verkiezingen eindigde Georgi Gantsjev, de flamboyante leider van het Bulgaarse zakenblok BBB, op de derde plaats. Hij kreeg 22,18 procent van de stemmen. Hoewel het BBB in het parlement doorgaans de regerende socialisten steunt, weigerde Gantsjev gisteren na het sluiten van de stembureau's zijn aanhangers een stemadvies voor de tweede ronde te geven: “Er komt geen deal”, zei hij. Zowel Stojanov als Marazov hoopte gisteravond in de tweede ronde Gantsjevs aanhangers achter zich te krijgen. Gantsjev uitte zich zeer tevreden over zijn verrassend grote aanhang. Zijn kiezers hebben, zo zei hij, voor het eerst een deuk geslagen in het langzamerhand traditionele tweepartijensysteem in Bulgarije, waar sinds 1989 afwisselend de BSP en de SDS aan het bewind zijn geweest.

Stojanov prees de uitslag van de eerste ronde als “een waterscheiding” in het stempatroon van de Bulgaren. “De stemming toont aan dat er een nieuwe meerderheid wordt gevormd”, zo zei hij, doelend op de toegenomen aanhang van de SDS in relatie tot de BSP. “De helft van de kiezers steunt het nieuwe, redelijke programma dat ik heb voorgelegd.” Als hij komende zondag tot president wordt gekozen wil Stojanov als eerste daad premier Zjan Videnov, die verantwoordelijk is voor de dramatische economische crisis, ter verantwoording roepen. Hij wil de BSP-premier dwingen “de volledige omvang van de crisis te onthullen” en “concrete oplossingen aan te dragen”, zo beloofde Stojanov.

Politieke waarnemers verwachten dat een ruime zege van Stojanov in de tweede ronde zal leiden tot een breuk binnen de BSP. Het rommelt naar aanleiding van Videnovs optreden al geruime tijd binnen de socialistische partij. Een breuk zal kunnen leiden tot een coalitie van ontevreden vleugels binnen de BSP met de SDS, zo verwachten sommige waarnemers. (Reuter, AFP)